Okul öncesi eğitimde alınan satranç eğitiminin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerin matematik becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada, okul öncesi dönemde alınan satranç eğitiminin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin matematik becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Sakarya İl Merkezindeki Özel Şahin İlköğretim okuluna devam eden 42 birinci sınıf öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın genel amacına bağlı olarak anasınıfında satranç eğitimi alan 22 (11 kız, 11 erkek) çocuk deney grubuna, birinci sınıf öğrencilerinden yansız atama ile belirlenen 20 (13 kız, 7 erkek) çocuk ise kontrol grubuna dahil edilmiştir. Araştırmada sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır.Araştırmada gerekli verilerin toplanmasında, çocukların temel satranç bilgi düzeylerini ölçebilmek için ?Satranç Bilgisi Anket Formu? ve Erdoğan ve Baran (2006) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan ?Erken Matematik Yeteneği Testi-3 (TEMA-3)? kullanılmıştır.Verilerin analizi SPSS 12 paket programı kullanılarak bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde; demografik özelliklere ait değişkenler için frekans ve yüzde dağılımları, testin geçerlik güvenirliğini test etmek amacıyla; testin iç tutarlılık katsayısını hesaplamak için KR-20 testi, ölçeğin zamana bağlı tutarlı ölçümler verip vermediğini değerlendirmek için test tekrar test korelasyon katsayısı, ölçüt geçerliği için Mann Whitney U-Testi, madde analizi için ise alt % 27-üst % 27' lik madde analizi işlemleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda; satranç eğitimi alan öğrencilerin matematik yetenek puanlarının yüksek olduğu (U=119.5, p<0.05), matematik testinde daha çok soruya doğru cevap vererek ham puanlarının yüksek olduğu (U=117.5, p<0.05), güven aralığı değerlerine bakıldığında çocukların yaşının gelişimini gösterdiği ya da yaşının üzerinde performans sergiledikleri (U=121.5, p<0.05), satranç bilgisi anket formundan daha yüksek puan aldıkları (U=210, p<0.05) saptanmıştır.Satranç oynamayı bilen öğrencilerin Matematik Yeteneği Testi-3 (TEMA-3) B22. ve B42. maddelerindeki analiz sonuçları; bir basamaklı sayılarda zihinsel sayı doğrusu ve iki basamaklı sayıları yazma, büyük sayılarla toplandıktan sonra sayma, toplama işleminin değişim özelliğinin sembolik olarak gösterimi, iki basamaklı sayılarda zihinsel sayı doğrusu, 11'den 20 nesneye kadar birer birer sayma ve bir basamaklı büyük sayıdan küçük olanı veya kendisini çıkarma becerilerinde satranç bilmeyen öğrencilere göre daha başarılı olduklarını göstermektedir.Bu sonuçlara göre okul öncesi dönemde alınan satranç eğitiminin çocukların matematik becerileri üzerinde olumlu bir etkisi olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, matematik, matematik becerileri, satranç.