Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ve deney yönteminden yararlanma durumlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumlarını ve deney yönteminden yararlanma durumlarını incelemektir. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde tarama modelinden yararlanılmıştır. Fen Öğretimine Yönelik Tutum Ölçeği, Thompson & Shringley (1986) tarafından geliştirilmiş, Cho, Kim & Choi (2003) tarafından yeniden gözden geçirilmiş ve Adak (2006) tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara, Bursa, Düzce ve Kırıkkale illerindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarındaki 872 anasınıfı ve bağımsız anaokullarında çalışan okul öncesi öğretmenleriyle, ilkokul sınıf öğretmenlerini kapsamaktadır. Betimsel ve yordayıcı/yorumlayıcı nicel analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Ölçek verilerinin normal dağılıma uymaması nedeniyle, ikili gruplar arasındaki farklar için Mann Whitney U, ikiden fazla grup arasındaki fark için Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. İlişkisel tarama analizinde ise Spearman's rho korelasyon analizi kullanılmıştır. Tüm analizler %95 güven aralığında ve 0.05 anlamlılık düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları okul öncesi öğretmenleri ile ilkokul sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumlarının genel olarak yüksek olduğunu göstermektedir. Fen öğretimi tutum puanı ile bilgi kaynağı ve eğitim gereksinimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişki vardır. Yine fen öğretim tutumu ile eğitim düzeyi, yeterli görme, deney yöntemini kullanma ve hizmet içi eğitime katılma arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki vardır. Hizmet yılı ile fen öğretimi tutumu arasındaki ilişki ise istatistiksel olarak anlamlı değildir. Araştırmanın bir diğer bulgusu da okul öncesi öğretmenleri ile sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi tutum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığıdır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğu kendilerini fen ve doğa bilimleri öğretme konusunda yeterli görse de biraz yeterli görenlerin sayısı oldukça yüksek oranda çıkmıştır. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerine fen eğitimi ile birlikte fen eğitiminde kendilerini yetersiz hissettikleri yöntem ve teknikler konusunda seminer konferans gibi uygulamalar yapılmalıdır. Öğretmenler %68,20'lik oranla araç, gereç, malzeme ve fiziki ortam eksikliğinden şikayet etmektedirler. Bunun için de okulların fiziki koşulları iyileştirilmeli, ihtiyaçlar dikkate alınarak uygun bir ortam oluşturulmalı, sınıflar materyal açısından zenginleştirilmelidir. Öğretmenlerin fen öğretiminde ve deney yöntemini uygularken sınıfta bulunmasının en az gerekli olduğunu ifade ettikleri materyalin internet olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla ilgili öğretmenlere web 2.0 araçlarını, simülasyon ve online laboratuvar gibi uygulamaları daha etkili kullanabilmeleri için eğitimler seminerler verilebilir. Genel olarak öğretmenlerin tamamına yakını, fen ve doğa bilimleri öğretiminde deney yöntemini kullandıklarını ifade etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: deney yöntemi, fen öğretimine yönelik tutum, okul öncesi öğretmeni, sınıf öğretmeni