Okul yapısı ile hesap verebilirlik arasındaki ilişkide dağıtımcı liderliğin aracılık rolünün incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; okul yapısı, dağıtımcı liderlik ve okul yöneticilerinin hesap verebilirlik davranışları değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere öncelikle Okul Yöneticilerinin Hesap Verebilirlik Davranışları Ölçeği geliştirilerek, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. İlişkisel tarama deseninde yürütülen bu araştırma, Erzurum ili Aziziye, Palandöken ve Yakutiye merkez ilçelerinde, tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 444 ortaokul öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Kolaylaştırıcı Okul Yapısı Ölçeği, Paylaşılan Liderlik Ölçeği ve Okul Yöneticilerinin Hesap Verebilirlik Davranışları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada SPSS 23.0, LISREL 8.80, ve SPSS makrosu olan PROCESS v3.3 paket programlarından yararlanılmış, veriler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Bootstrap Analizi, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın devamında okul yapısının hesap verebilirlik üzerindeki etkisinde dağıtımcı liderliğin aracılık rolünün olup olmadığının belirlenmesi için aracılık analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre engelleyici bürokrasinin hesap verebilirlik ve dağıtımcı liderlik üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu; kolaylaştırıcı bürokrasinin ise hesap verebilirlik ve dağıtımcı liderlik üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte dağıtımcı liderliğin hesap verebilirlik üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Engelleyici ve kolaylaştırıcı bürokrasinin hesap verebilirlik üzerindeki etkisinde dağıtımcı liderliğin aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle engelleyici ve kolaylaştırıcı bürokrasinin hesap verebilirlik üzerinde doğrudan ve dolaylı etkilere sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu bulgulara dayalı olarak eğitimcilere, politika yapıcılara ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.