Okunabilirliğin anlaşılabilirlik üzerindeki etkisinin farklı metin türlerine göre incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, okunabilirliğin anlaşılabilirlik üzerindeki etkisini farklı metin türlerine göre incelemektir. Bu amaç doğrultusunda okunabilirlikleri hesaplanan iki bilgi verici, iki de hikâye edici metin, cümle uzunlukları yönünden bağlam esaslarına dikkat edilerek kısaltılmıştır. Bu işlem metinlerin okunabilirlik puanlarını doğrudan etkilemiş ve orijinal hallerinden okunabilirlik puanı olarak daha kolay metinler elde edilmiştir. Araştırma bağımsız değişkendeki sistemli değişmelerin bağımlı değişkeni nasıl etkilediğini görmeyi amaçlayan deneysel bir çalışmadır. Araştırmada seçkisiz atamanın mümkün olmaması sebebiyle ön test-son test eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunun seçileceği okula kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre karar verilmiştir. Bu doğrultuda Düzce İli Merkeze bağlı bir ilkokul ulaşımının kolay ve araştırmacıya yakın olması sebebiyle tercih edilmiştir. Çalışmanın yapılacağı okula karar verilmesinin ardından anlama yönünden birbirinden farklılaşmayan 4 şube amaçsal örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 121 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerini toplamak adına iki hikâye edici, iki bilgi verici metin; bu metinlerin anlaşılabilirliğini ölçmek adına da Yanlış Analiz Envanteri kullanılmıştır. Metinlerin okunabilirlikleri ise Ateşman formülü yardımıyla hesaplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 24 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normalliğini ölçmede Lilliefors düzeltmeli Kolmogorov-Smirnov Testi, parametrik olmayan ilişkili grupları karşılaştırmak için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve parametrik olan grupları karşılaştırmak için ilişkili Örneklemler T-Testi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucu, metinlerin orijinal hallerinin araştırmacı tarafından kolaylaştırılan hallerine oranla daha iyi anlaşıldığı görülmüştür. Elde edilen bu bulgular doğrultusunda metinlerin okunabilirlik puanının değişmesinin, anlaşılabilirliğini de etkilediği yorumu yapılabilir. Bir diğer ifadeyle, metinlerin okunabilirlik puanının yükselmesinin okuyucuların metinden anlam kurma sürecine olumsuz etki ettiği ileri sürülebilir.