Ölüm belirginliği ve görev koşulunun beyin fırtınasında yaratıcılığa etkisi

Günlük rutin ve iş yaşamında yeni, farklı, orjinal buluşlar yapmayı gerektirmektedir. Yaratıcılığı artırmak için çok sayıda teknik önerilmektedir. Bunlardan en önemlisi çok sayıda araştırma yapılan ve birçok alanda çok yaygın uygulanan Beyin Fırtınası Tekniğidir. Bu teknik kişilerde, gruplarda ve ekiplerde varolan yaratıcılığı ortaya çıkarmayı, geliştirmeyi ve arttırmayı sağlamaktadır. Son zamanlarda Dehşet Yönetimi Kuramı birçok araştırmaya konu olmuş, ülkemizde de çokça çalışılmaya başlanmıştır. DYK'na göre ölümün belirginliğinin hatırlatılması sonucunda devreye giren savunma mekanizmalarının (kültürel dünya görüşü ve benlik saygısı) literatürde tanımlı beyin fırtınasında yaratıcılığa etkisinin araştırılmadığı görülmüştür. Ölümün belirginliğinin ve görev türünün (örn; kalıcı eser bırakma) yaratıcılığı arttırıp arttırmadığını incelemek için iki araştırma yürütülmüştür. I. araştırmada katılımcılardan bir kısmına ölümün belirginliği hatırlatan manipülasyon uygulanmış olup, bir kısmına diş ağrısı manipülasyonu verilmiş, geri kalan kısmına da herhangi bir manipülasyon uygulanmamıştır. Sonrasında katılımcıların yarısına kalıcı eser bırakma, diğer yarısına ise kâğıt atacının kaç farklı şeklide kullanılabilecekleri konuları beyin fırtınası problemi olarak verilmiştir. Sonuç olarak ölümün belirginliğinin hatırlatılması durumunda olan katılımcıların, nötr grubuna göre daha düşük yaratıcı performansı göstermiştir. Öte yandan kalıcı eser bırakma konusunda beyin fırtınası problemi alan katılımcıların, kağıt atacı problemine göre daha fazla yaratıcı performans gösterdikleri bulunmuştur. II. araştırmada da ölümün belirginliğinin zamansal olarak değişimlenmesinin düşük performansı açıklayacağı düşüncesi ile ölüm konusu anlık ve gelecek bir zamanda olmak üzere iki boyutta tasarlanmıştır. I. araştırmada olduğu gibi katılımcılara kalıcı eser bırakma ve kağıt atacı beyin fırtınası problemleri verilmiştir. Anlık olarak ölümün hatırlatıldığı grubun, gelecek bir zamanda hatırlatılan gruba göre daha fazla yaratıcı düşünce ürettiği ve yine kalıcı eser bırakma görevinde bulunan katılımcıların daha yüksek performans sergiledikleri bulunmuştur. Araştırmanın bulguları DYK, yaratıcılık modelleri ışığında tartışılmıştır.