Oral kemoterapi ilaç kullanan kanser hastalarında motivasyonel görüşme temelli danışmanlığın ilaç uyumu ve öz-etkililiğe etkisi

Randomize kontrollü deneysel çalışma deseninde yürütülen bu çalışmanın amacı, en az bir kür oral kemoterapi ilaç kullanan kanser hastalarında motivasyonel görüşme temelli danışmanlığın ilaç uyumu ve öz etkililiğe etkisini belirlemektir. Araştırma, 1 Ekim 2017- 17 Haziran 2018 tarihleri arasında, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi (ANEAH)'nin onkoloji polikliniğine başvuran kanser hastaları ile yürütülmüştür. Araştırma örneklemi, hastaların cinsiyetlerine göre tabakalı randomizasyon ile seçilmiş 40 müdahale ve 40 kontrol olmak üzere 80 hastadan oluşmuştur. Araştırmacı, müdahale grubu hastalarına ilki yüz yüze, sonraki dördü telefon ile 7. Gün, 3-6-9'ıncı haftalarda olmak üzere toplamda beş kez motivasyonel görüşme temelli danışmanlık hizmeti vermiştir. Kontrol grubu hastalarına rutin bakım dışında herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından ilgili literatür taranarak hazırlanan ve hastaların tanıtıcı bilgilerini içeren "Kişisel Bilgi Formu", "İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz-Etkililik Ölçeği (MASES)" ve "Oral Kemoterapi Uyum Ölçeği (OCAS)" kullanılmıştır. Araştırma verileri, araştırmanın ilk günü ve 12. haftada toplanmıştır. Araştırma sonunda, telefonla motivasyonel temelli danışmanlık alan hastaların ilaç uyumu ve öz etkililik düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır (p<0,001). Ayrıca hastaların ilaç uyumu arttıkça öz etkililik düzeyleri de artmaktadır (p<0,001). Bu sonuçlara göre, oral kemoterapi alan kanser hastalarına telefon ile motivasyonel görüşme temelli danışmanlık verilmesi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hasta danışmanlığı, hasta uyumu, ilaç uyumu, motivasyonel görüşme, öz etkililik