Ortadoğu'da güç mücadelesi çerçevesinde bir kimlik çatışması olarak mezhepçilik

Uluslararası arenada kimlik ve güç kavramları devletlerin birbirlerine yönelik algılarını ve bu doğrultudaki eylemlerini anlamamızı sağlayan ve karşılıklı olarak birbirine etki eden iki önemli olgudur. Bu çerçevede bir kimlik olarak mezheplerin birey, toplum ve devlet kimlikleri içerisindeki rolü, güç mücadelesiyle bağlantılı şekilde devletler arası ilişkileri etkilemekte ve mezhepçi politikaların yürütülmesine sebep olmaktadır. Söz konusu etkinin hangi seviyede olduğu, mezheplerin kimlik inşa süreçlerindeki yerine; toplumun ve devletin kendini nasıl tanımladığına; devlet politikalarına ilişkin olarak karar alıcıların algı ve tepkilerine ve kimin dost kimin düşman olarak görüldüğüne; devletlerin içte ve dıştaki gücüne ve güç rekabetine; bölgesel ve uluslararası konjonktüre ve bunların sonucunda ortaya çıkan özneler arası anlama göre değişmektedir. Bu tez çalışmasında yukarıdaki bağlamda Ortadoğu Bölgesi'nde rekabet halinde olan Suudi Arabistan Krallığı ve İran İslam Cumhuriyeti arasındaki güç mücadelesinde mezhepçilik politikalarının neden, nasıl ve ne zaman yürütüldüğü; iki devlet arasındaki sorunların temelinin mezhepçilik olup olmadığı tartışılmaktadır. Çalışmada varılan sonuca göre devlet kimlikleri dini temellere dayanan Suudi Arabistan ve İran yönetimleri rejim güvenliklerini sağlamak ve bölgede etki sahibi olabilmek için dönem dönem birbirlerine karşı mezhepçi politikalar yürütmektedirler. Bu durum iki devlet arasında anlaşmazlıklara sebep olsa da, mezhepçi politikalar Suudi Arabistan ve İran'ın karşı karşıya gelmelerine neden olan bir etken olmaktan ziyade, bu güç mücadelesinde ortaya çıkan bir sonuç ve aynı zamanda kullanılan bir araçtır.