Ortaöğretim öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve fiziksel aktivite yeterliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, Amasya ilinde bulunan milli eğitime bağlı okullardaki lise öğrencilerinin fiziksel aktivite yeterliği ve dijital oyun bağımlılığı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlanmaktadır. Bu temel amacın yanı sıra okul türü, sınıf, cinsiyet, anne ve baba eğitim durumu, spor yapma durumu, lisans durumu, spor yılı, haftalık egzersiz sıklığı, dijital oyun oynama sıklığı, günlük dijital oyun oynama süresi değişkenleri açısından da etkileri belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 282 kız, 374 erkek şeklinde toplam 656 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri, kişisel bilgi formu, "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" ve "Fiziksel Aktivite Yeterliği Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verileri değerlendirmek için tanımlayıcı analizler, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA) testleri, farklılıkların kaynağını belirlemek amacıyla Tukey Post Hoc analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin cinsiyetine, okul değişkenine, annelerinin eğitim durumlarına göre dijital oyun bağımlılığı düzeyleri; sınıf düzeyleri ile fiziksel aktivite yeterlik düzeyleri; babalarının eğitim durumlarına göre hem dijital oyun bağımlılığı düzeyleri hem de fiziksel aktivite yeterliği düzeyleri; ailelerinin ekonomik gelirlerine göre hem dijital oyun bağımlılığı düzeyleri hem de fiziksel aktivite yeterliği düzeyleri arasında istatistiksel şekilde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri ile fiziksel aktivite yeterlik düzeyleri arasında ise anlamlı ilişki yoktur. Sonuç olarak erkeklerin kadınlara, Fen lisesi öğrencilerinin diğer okuldaki öğrencilere, annesi ve babası üniversite mezunu olanların diğerlerine, annesi ve babası üniversite mezunu olanların diğerlerine, haftada altı saat ve daha fazla dijital oyun oynayan öğrencilerin diğerlerine göre dijital oyun bağımlılığının daha fazla olduğu, dokuzuncu sınıf öğrencilerinin diğer sınıf düzeylerindeki öğrencilere göre, düzenli spor yapanların yapmayanlara göre, lisanslı öğrencilerin lisanssız öğrencilere göre, beş yıl ve daha fazla spor tecrübeye sahip olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre, ailesinin ekonomik durumunun 20 bin TL üzeri olanların dijital oyun bağımlılığı düzeyi ve fiziksel aktivite yeterliği düzeyleri diğer öğrencilere göre daha yüksek olduğu; haftada dört gün egzersiz yapan öğrencilerin diğerlerine göre fiziksel aktivite yeterliği düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, çocukları spor yapmaya teşvik etmek ve çeşitli, uygun ortamlar sağlamak, dijital oyunlara harcanan zamanı azaltırken fiziksel aktiviteye yönelik tutumları iyileştirebilir ve Millî Eğitim Bakanlığı, ortaokulları üzerinde hareketsizlik, dijital oyun bağımlılığı ve aşırı internet kullanımı risklerine karşı kampanyalar başlatabilir. Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Dijital oyun, Fiziksel aktivite.