Ortaokul 6., 7. ve 8.sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ve bunun dildeki kullanımına yönelik farkındalıkları

Toplumsal cinsiyet toplumda kadın ve erkeğin sahip olduğu konumlardır. Bu araştırmada ortaokul 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ve bunun dildeki kullanımına yönelik farkındalıklarının araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubu Malatya ili, Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde bulunan ve farklı sosyo-ekonomik seviyeleri temsil etmesi için amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 10 farklı ortaokuldan toplamda 344 katılımcı ile oluşturulmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, karşılıklı diyaloglardan meydana gelen ve iki bölüm, yedi sorudan oluşan bir çalışma kağıdı kullanılmıştır. Çalışma kağıdı oluşturulurken belirlenen alt boyutlar; ev içinde bulunan iş bölümü, eğitim hayatı, sosyal yaşam içerisinde yer alan oyun alanı ve iş yaşamıdır. Birinci bölümde toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve eşitsiz söylemlerden oluşan diyaloglar verilerek katılımcılara bu diyaloglar hakkındaki düşünceleri sorulmuş, cinsiyet eşitsizliği ve bunun dilde kullanımına yönelik farkındalıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde verilen diyaloglarda konuşma balonlarından bir tanesi boş bırakılarak katılımcılardan kendi ifadeleri ile bu kısımları doldurmaları istenmiştir. Çalışma kağıdının değerlendirilmesi için ise araştırmacı tarafından iki farklı rubrik geliştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda görülmüştür ki katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı farkındalık düzeyleri yüksek (X ̅  3.35), eşitsizlik barındıran söylemlere karşı farkındalık düzeyleri ise düşük (X ̅  2.34)'tür. Çalışmaya katılan öğrencilerin çoğunluğunun toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı farkındalıklarının olduğu ancak dilde bulunan eşitsiz söylemlere ve bu söylemleri kullanmamaya karşı aynı şekilde farkındalık gösteremedikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.