Ortaokul matematik eğitiminde başarıyı etkileyen faktörler ve geleceğe yönelik öngörüler

Bu çalışmada, ortaokul 5,6,7 ve 8. sınıf matematik dersinde başarıyı etkileyen faktörlerin bulanık bilişsel haritalama (BBH) (fuzzy cognitive mapping) yöntemiyle belirlenmesi ve bu faktörlerin güçlendirilmesi ya da iyileştirilmesi ile elde edilecek sonuçlara yönelik öngörülerde bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında İç Anadolu Bölgesinde bulunan bir ilin 4 farklı ortaokulunda görev yapan 24 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmenlere sonucu bağlanmamış (önü açık) "Matematik başarısını etkileyen faktörler, kriterler, değişkenler, şeyler nelerdir?" sorusu sorulmuş ve düşüncelerini ifade etmeleri istenmiştir. Soruya verilen cevaplar değişkenler olarak kabul edilmiş ve öğretmenlerden değişkenleri (cevapları) listelemeleri ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri [-1,1] aralığındaki (-çok, -orta, -az, sıfır, +az, +orta, +çok) değerlerle ilişkilendirmeleri istenerek harita çizimleri tamamlanmıştır. Bu şekilde elde edilen BBH'ların yapısal analizi sonucunda toplam 67 değişken belirlenmiş ve bu değişkenlerden en merkezi değişkenlerin öğrencinin matematiksel zekâsı, ailenin ilgisi, ailenin sosyo-ekonomik durumu, öğrencinin matematiğe karşı tutumu, müfredatın zorluğu, düzenli ders çalışma ve konu tekrarının olduğu belirlenmiştir. BBH'ların sinir ağları simülasyonları sonucunda en merkezi değişkenlerden öğrencinin matematiksel zekâsının geliştirilmesi ile matematiği yapamama korkusunun, matematiğe karşı tutumunun iyileştirilmesi ile yine matematiği yapamama korkusunun azalacağı ve matematiksel zekasının gelişeceği; ailenin sosyo-ekonomik durumunun pozitif manada iyileştirilmesi (geliştirilmesi) ile ise matematiği yapamama korkusunun, müfredatın zorluğunun azalacağı ve matematiksel zekasının gelişeceği öngörülmüştür.