Ortaokul matematik öğretmenlerinin, öğrencilerinin ve velilerin ödev vermeye yönelik algılarının incelenmesi

Bu araştırmada ortaokul matematik öğretmenlerinin, öğrencilerinin ve velilerinin ödev vermeye yönelik algılarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Karma yöntem araştırması olarak düzenlenen araştırmanın örneklemini, 2016–2017 eğitim – öğretim yılında Adana ilinde ansız olarak belirlenen ortaokullarda öğrenim gören 750 öğrenci, ortaokullarda matematik derslerine giren 120 öğretmeni ve ortaokullarda öğrencisi okuyan 170 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcıların karakter eğitiminde öğretmen niteliklerine ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından Matematik Dersi Öğrenci Ödev Algı Ölçeği (MDÖ1ÖAÖ), Matematik Dersi Öğretmen Algı Ölçeği (MDÖÖAÖ) ve Matematik Dersi Veli Ödev Algı Ölçeği (MDVÖAÖ) geliştirilmiş ve 2016-2017 Öğretim yılında belirlenen katılımcılara uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise verilerin toplanmasında yarı-yapılandırılmış görüşme formları kullanılmış ve ölçeğin uygulandığı okullardan gönüllülük esasına göre belirlenen 25 öğrenci,12 matematik öğretmeni ve 9 öğrenci velisi olmak üzere toplam 46 kişi ile görüşmeler yapılmıştır. Nicel veriler için bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann Whitney- U Testi ve Kruskal Wallis H Testi kullanılmış, nitel veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda; Öğrencilerin matematik ödevlerine ilişkin algıları genel olarak olumludur. MDÖ1ÖAÖ'nin toplam puanların ortalamaları arasında cinsiyete göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. MDÖ1ÖAÖ'nin alt faktörlerinde ise anlamlı fark bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin ödeve yönelik görüşleri incelendiğinde sınıf düzeyine göre anlamlı fark bulunmuştur. Ortaokul matematik öğretmenlerinin ödevlendirmelere yönelik algıları olumlu bulunmuştur. Matematik öğretmenlerinin ödevlendirmelere yönelik cinsiyete göre anlamlı bir fark görülmemiştir. Ortaokul matematik öğretmenlerinin ödevlendirmelere yönelik görüşleri mesleki kıdeme göre anlamlı fark bulunamamıştır. Ortaokul matematik öğretmenlerinin ödevlendirmelere yönelik görüşleri mezun olunan yüksek öğretim programına göre anlamlı fark bulunamamıştır. Ortaokul velilerinin matematik ödevlendirmelere yönelik algıları uygun olduğu görülmektedir. Velilerin matematik ödevlendirmelerine yönelik görüşleri cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamıştır. Velilerin matematik ödevlendirmelerine yönelik görüşleri okulun bulunduğu bölgeye göre anlamlı fark bulunmamıştır. Velilerin matematik ödevlendirmelerine yönelik görüşleri öğrenim düzeylerine göre anlamlı fark bulunmamıştır. Nitel verilerin analizi sonucunda; Öğrencilerin matematik ödevlerini zamanında yapma nedenlerini ödevin test olması, öğretmenin davranışları ve matematiği sevme şeklindedir. Öğrenciler ödev kontrolünün arkadaşları tarafından yaptığını belirtmişlerdir. Öğrenciler ödevlerin gerekliliği olarak pekiştirme yapmak ve notumun yükselmesi şeklindedir. Öğrenciler ödev yaparken arkadaşlarından ve ders defterinden yararlandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler öğrencilerden test çözmelerini, defterden yararlanmalarını ve ödevi zamanında yapmaları tavsiyesinde bulunduklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler ödev verirken ödevin kazanımlarla uyumlu olmasına, sınavın test olmasına ve sınıf seviyesine dikkat ettiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin birçoğu ödev kontrolünü öğrenciye yaptırdığını ve ödevin ders başarısına etkisini olumlu olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin öğrencilerin konuyu pekiştirmeleri ve TEOG sınavına hazırlanması amacıyla ödev verdiklerini belirtmişlerdir. Veliler ödev kontrolünün öğretmenleri tarafından yapıldığını ve velilerin tamamı ödevin ders başarısını olumlu etkilediğini belirtmişlerdir. Velilerin birçoğu ödevi öğrenci faydası için gerekli olduğunu belirtmişlerdir. Bazı veliler ise ödevi maddi yük getirdiği için gerekli değildir şeklinde görüş belirtmişlerdir. Sonuç olarak, öğretmenler ödev verme stratejilerini benimsediklerini göstermektedir. Öğretmenlere ödev verirken nelere dikkat edeceği, ödevin amaçları ve ödev hakkında bilgilendirmek için hizmet içi eğitim çalışmaları yapılmalıdır. Öğretmenler ödev verme sürecinde sınav odaklı bir yaklaşım sergilendiğini ortaya koymaktadır. Eğitim sistemimizde, bu durumun nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. Velilerin ödev yönelik algılarının olumlu olduğu görülmektedir. Velilere öğrencilerin ödevlerine nasıl yardım etmeleri konusunda bilgilendirme çalışmaları yapılmalıdır. Ödevlendirmelere ilişkin velilerin eğitim düzeylerine ve okulun bulunduğu bölgeye göre farklılaşma olmadığından okulların ödevle ilgili çalışmalar yapılarak veli okul işbirliği arttırmaları sağlanır Anahtar kelimeler: Ödev, ödev kontrolü, veli ve ödev, ödev algısı