Ortaokul öğrencileri için matematik tarihi destekli etkinliklerin geliştirilmesi ve öğrenciler üzerindeki yansımalarının incelenmesi

Bu çalışmada ortaokul altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerine yönelik matematik tarihi destekli etkinliklerinin geliştirilmesi ve bu etkinliklerle yapılan matematik öğretiminin, öğrencilerin matematik tarihi destekli matematik derslerine yönelik tutum, motivasyon, genel kültür olarak matematik tarihine yönelik tutum ve matematiğe yönelik tutumları üzerindeki etkisinin ve öğrenciler ile uygulamayı yürüten matematik öğretmeninin matematik tarihiyle ilgili görüşlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırma karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desene göre tasarlanmıştır. Araştırmada ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ana desen olarak kullanılmış olup, destekleyici desen olarak durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın deneysel kısmında bir ortaokuldan rastgele seçilmiş altıncı, yedinci ve sekizinci sınıflardan birer sınıf deney grubu birer sınıf ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney sürecinde kullanılmak üzere altıncı sınıf öğrencileri için 9, yedinci sınıf öğrencileri için 10 ve sekizinci sınıf öğrencileri için 12 matematik tarihi etkinliği geliştirilmiştir. Bu etkinlikler altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf matematik dersi birinci dönem kazanımları doğrultusunda hazırlanmıştır. Bununla birlikte çalışmanın deneysel kısmında veri toplama aracı olarak matematiğe yönelik tutum ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen MT-MTÖ (Matematik tarihi destekli matematik derslerine yönelik tutum ölçeği), MT-MMÖ (Matematik tarihi destekli matematik derslerine yönelik motivasyon ölçeği), GK-MTTÖ (Genel kültür olarak matematik tarihine yönelik tutum ölçeği) kullanılmıştır. Deney sürecinde araştırmacı tarafından gözlem gerçekleştirilmiştir. Deney sonrasında ise deney gruplarından rastgele seçilen dörder öğrenci ve deneyi yürüten öğretmen ile matematik tarihi ve matematik tarihinin matematik derslerine entegre edilmesi sırasında karışılaşılan engeller ile ilgili görüşme yapılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde, parametrik test varsayımlarını karşılama durumlarına göre uygun istatistiksel analizler tercih edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında deneysel araştırma sonucunda altıncı yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin MT-MTÖ ve MT-MMÖ toplam puanlarında deney grubunun lehine anlamlı farlılıklar bulunmuştur. GK-MTTÖ'den alınan toplam puanlar açısından yalnızca yedinci sınıflarda anlamlı farklılıklar bulunurken, matematiğe yönelik tutum toplam puanları açısından yalnızca altıncı sınıf deney ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Sonuç olarak matematik tarihi etkinliklerinin öğrencilerin matematik derslerine yönelik tutum ve motivasyonlarını arttırmada olumlu yönde etki ettiği görülmüştür. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde ise, öğrenciler matematik tarihinin öğrenmelerini kolaylaştırdığı, etkinliklerin eğlenceli olduğu, derse yönelik olumlu tutum geliştirmelerinde etkili olduğu, farklı yöntemler öğrenmelerini sağladığı ve ufuk açıcı olduğu şeklinde cevaplar vermişlerdir. Ayrıca matematik tarihi destekli etkinliklerin öğrencilerde matematik tarihinin matematik derslerine entegre sürecinde karşılaşılan engelleri önleme konusunda etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenle yapılan görüşmede ise matematik tarihini derslerde kullanmak için zaman sıkıntısının olduğu, ortaokul seviyesi için materyal eksikliğinin olduğu ve matematik tarihiyle ilgili öğretmen eğitiminin yetersiz olduğu şeklinde cevaplar alınmıştır. Netice itibari ile matematik tarihi destekli etkinliklerin hem öğrencilerin matematik öğrenmelerini kolaylaştırma adına hem de matematiğe yönelik olumlu duygular geliştirme adına önemli olduğu anlaşılmıştır.