Ortaokul öğrencilerinin planetaryum hakkındaki görüşleri: Erbaa Bilimpark Planetaryumu

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin planetaryum hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim yöntemi kullanılmıştır. Araştırma problemine cevap bulabilmek amacıyla çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. 2020-2021 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilen çalışmada ölçüt, öğrencilerin Erbaa Bilim Park Planetaryumunu ziyaret etmiş olması olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda Erbaa Bilimpark Planetaryumuna düzenlenen gezilere katılmış olan toplam 15 öğrenci araştırmanın çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. 15 öğrencinin planetaryumla ilgili gezi öncesi ve sonrasına yönelik görüşleri alınarak içerik analizi ile veriler çözümlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin planetaryumları gözlem yeri olarak tanımlandığı belirlenmiştir. Öğrencilerin gezi öncesi beklentileri incelendiğinde ise, planetaryum gezisinin kalıcı öğrenme ve basit sade anlatım yönüyle etkili olabileceğini düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Planetaryumların çalışma prensibi hakkında bir öğrenci dışında tüm öğrencilerin hiçbir bilgiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Planetaryumda yapılan çalışmalarla ilgili ise öğrenciler video animasyon, pekiştirme çalışmaları ve atölye çalışmalarının yeterli düzeyde yapıldığını ifade etmişlerdir. Yatay vaziyette ders işleme etkinliğinin öğrenciler tarafından sınıf dışı sosyal etkinlik olarak algılandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca planetaryumdaki anlatımların ve planetaryumdaki içeriklerin görsellik yönüyle öğrencilerin beklentilerinin üzerinde olduğu ancak ses kalitesi ve ortam büyüklüğü olarak öğrenci beklentilerini karşılayamadığı tespit edilmiştir. Yine öğrenciler Güneş Sistemi ve Ötesi ünitesinin planetaryumda işlenmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Bunun yanı sıra öğrencilerin planetaryumun gerçekçi bir ortam sunduğunu, sınıf ortamından daha etkili ve eğlenceli mekanlar olduğunu düşündükleri görülmüştür. Öğrencilerin planetaryumları uzayda gezinti hissi oluşturduğu için beğendikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin planetaryumda uzay konu ve kavramlarına yönelik öğrenmelerin daha fazla olacağını ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmanın bir diğer sonucu ise öğrencilerin fen ve astronomiye olan ilgi ve düşüncelerinin olumlu yönde değiştiğine yönelik görüşleridir. Öğrenciler uzay ile ilgili kavramlara yönelik meraklarının arttığını ifade etmişlerdir. Araştırma sonuçları öğrencilerin en çok planetaryumun yapısı ve şekli ile ilgili ebeveynleriyle paylaşımda bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bir diğer sonuç, öğrencilerin ebeveynlerinin planetaryum gezisini sosyal yönden geliştirici ve tekrarlanabilir bir faaliyet olarak düşündüğünü belirtmeleridir. Öğrencilerin farklı okul dışı çevrelere yapılacak gezilerle derste gördükleri konuların pekişeceğini ve öğrenmeye katkı sağlayacağını ön plana çıkardıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin gezilerin üniteler işlendikten sonra pekiştirme amaçlı yapılması gerektiğini ifade ettikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda fene yönelik olumlu tutum geliştirilmesi ve öğrenmelerin kolaylaşması, kalıcı, etkili bir öğrenme deneyimi edinilmesi için planetaryum gezilerinin önemsenmesi gerektiği ifade edilebilir.