Ortaokul öğretmenlerinin okul dışı çevrelere gezi düzenlemeye ilişkin öz yeterliklerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi: Tokat ili örneği

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğretmenlerinin okul dışı çevrelere gezi düzenlenmeye ilişkin öz yeterliklerinin farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırma betimsel tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir. Araştırma da Tokat il merkezindeki ortaokullarda görev yapan 117'si erkek ve 91'i kadın olmak üzere toplam 208 Fen bilimleri, Sosyal bilgiler, Matematik ve Türkçe öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemin seçilmesinde tabakalı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırma da üç kategoriden oluşan ölçme aracı kullanılmıştır. Ölçme aracının ilk kısmında, ortaokul öğretmenlerine ait cinsiyet, mezun olunan fakülte, branş, lisansüstü eğitim durumu, hizmet süresi gibi demografik özellikler tespit edilirken, ölçme aracının ikinci kısmında ise öğretmenlerin okul dışı çevrelere ilişkin görüşlerinin alındığı 2 kapalı uçlu ve 2 açık uçlu soru olmak üzere toplam 4 soru bulunmaktadır. Ölçme aracının üçüncü bölümünde ise Bozdoğan (2015) tarafından geliştirilen "Okul Dışı Çevrelere Eğitim Amaçlı Gezi Düzenleyebilme Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" (EAGÖÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın genel amacı doğrultusunda cevapları aranan alt problemlere yönelik ölçek puanından elde edilen verilerin gerekli istatistiksel çözümleri için betimsel istatistik yöntemlerinden (f) frekans, (%) yüzde ve (x̄) aritmetik ortalama kullanılmıştır. Yapılan araştırmada ölçekten elde edilen veriler normal dağılım gösterdiği için parametrik analiz yöntemlerinden ANOVA ve t-testinden yararlanılmıştır. Açık uçlu sorular ise içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda öğretmenlerin gezi düzenleme noktasında kendilerini yeterli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğretmenlerin gezi düzenlemeye yönelik öz yeterlik inanç puanları; eğitim durumu değişkeninde farklılaşırken, cinsiyet, mezun oldukları bölüm, gezi düzenleme sıklığı ve hizmet süresi değişkenlerinde farklılaşmadığı görülmüştür. Farklı branşlardaki öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamları olarak en sık okul bahçesini kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmenler gezi düzenleme faaliyetleri süresince öğrenci, veli ve kurumlardan izin alma, öğrencilerin kontrolünü ve güvenliğini sağlama ve öğrencilerden gezi dönütü alma gibi sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkarak öğretmenlerin, okul dışı ortamlardan en sık okul bahçesini tercih etme durumu göz önünde bulundurulduğunda okul bahçelerinin daha yeşil ortamlar haline getirilmesi ve gerçek bir bahçe algısının öğrencilere kazandırılabilmesi için çevre düzenlemeleri ve peyzaj projeleri teşvik edilmesi önerilmektedir.