Ortaokullarda çalışan öğretmenlerin öğretmen özerkliğine ilişkin algı düzeyleri

Bu çalışmada, kamu ortaokulları ile özel ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin öğretmen özerkliğine ilişkin algı düzeylerinin ortaya konulması ve öğretmenlerin konuyla ilgili farkındalıklarının arttırılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda öğretmen özerkliği çeşitli açılardan incelenmiştir. Çalışmada önce özerklik, ardından öğretmen özerkliği kavramlarının alın yazınında nasıl ele alındığı kavramsal boyutta teorik olarak incelenmiş. Sonra da öğretmenlerin öğretmen özerkliği ile ilgili algı düzeyleri ortaya konulmuştur. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma tarama modelinde kurgulanmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir il merkezindeki devlet okulları ile özel ortaokullarda çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın verileri İzmir ili merkez ilçelerinde yer alan 20 kamu ortaokulu ile 13 özel ortaokulda görev yapan toplamda 504 öğretmenden toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Üzüm (2014) tarafından geliştirilmiş olan, "Öğretmen Özerkliği Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin öğretmen özerkliği konusundaki algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada özerklik kavramı ile öğretmenlerin cinsiyeti, mesleki kıdemi, medeni hali, eğitim durumu, branşı ve sendika üyeliği arasında anlamalı bir farklılık olup olmadığı ortaya konulmak istenmiştir. Bu bağlamda ölçeğin ilk bölümünde kişisel bilgiler, ikinci bölümünde öğretmenlerin öğretmen özerkliğine dair algı düzeylerini belirlenmeye yönelik ifadeler yer almaktadır. Bu araştırmada elde edilen bulgulara göre hem özel hem de kamu ortaokullarında çalışan öğretmenlerin genel özerklik algısı yüksek düzeydedir. Kamu ve özel ortaokullarda çalışan öğretmenlerin özerklik algıları kıyaslandığında ise hem ölçek genelinde hem de ölçeğin bütün boyutlarında özel ortaokullardan özerklik algısı kamu ortaokullarının özerklik algısından daha yüksek düzeyde çıkmıştır. Ölçeğin boyutları açısından ele alındığında hem kamu hem de özel okullarda teknik ve psikolojik özerklik boyutlarında öğretmenlerin algısı yüksek düzeyde çıkarken politik özerklik boyutunda orta düzeydedir. Öğretmenlerin özerkliğin uygulanma şekilleri ile özerkliğin alanını/sınırını belirleyen unsurlar boyutlarındaki algıları da orta düzeydedir. Özerkliğin uygulanmasında karşılaşılan sorunlar boyutunda da öğretmenlerin algısı yüksek düzeyde bulunmuştur. Bu çalışmada öğretmenlerin cinsiyeti, kıdemi, medeni durumu, eğitim durumu, branşı ve sendika üyelik durumu açısından özerklik algılrında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.