Otizmli çocuklar için modifiyeli giysi uygulamaları

Bu çalışma ile otizmli çocukların giyinme/giydirilme sırasında, giysilerle ilgili yaşadıkları problemlerin belirlenmesi ve bu problemlerin giderilmesi için ebeveynlere giysi modifikasyon tekniklerini uygulayabilme becerisi kazandırmak hedeflenmiştir. Modifiyeli giysilerle otizmli çocukların bağımsız giyinmelerini kolaylaştırmak böylece ebeveyn desteğini azaltmak ve güncel modayı yansıtan, işlevsel, ergonomik, konforlu giysi kullanmalarına katkı sağlamak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de yaşayan otizmli çocuk anneleri amaçlı örneklemini ise İstanbul'da ikamet eden, Tohum Otizm Vakfı, Otistik Çocuk Eğitim Merkezleri (OÇEM), MEB'e bağlı özel eğitim sınıflarında, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde eğitim gören 6-12 yaş aralığında otizmli çocuğu olan ve araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden 10 anne/ebeveyn oluşturmuştur. Otizmli çocukların giyinme/giydirilme problemlerinin çözümüne odaklı olduğu için bir vaka/durum çalışmasıdır. Çalışmada annelere, otizmli çocuklarının giyinme becerilerini kolaylaştıracak modifiyeli giysiler hazırlamalarına katkı sağlayacak fotoğraflı ve aşamalı giysi modifikasyon tekniklerini anlatan bir kılavuz hazırlanmıştır. Kılavuzun tasarımı ve içerdiği uygulamalar sebebiyle "tasarım tabanlı araştırma modeli" kullanılmıştır. Otizmli çocukların giyinme/giydirilme problemlerinin çözümü gerektiğinden her çocuğun modifiyeli giysi gereksinimi de ayrıdır. Çevrimiçi ebeveyn anketiyle toplanan verilere göre her bir çocuğun ihtiyaçları özel olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle çalışmada, Tim Brown'un "İnovatif Alan Yaklaşımı" ve "Kullanıcı Merkezli Tasarım" modelleri tercih edilmiştir. Araştırmada, giysi modifikasyon uygulamaları kılavuzunda kullanılan tekniklerin belirlenmesi, ebeveynlere ve otizmli çocuklara katkılarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi için iki farklı çevrimiçi anket uygulanmıştır. Bu amaçla ilk olarak, içerik belirlenmesi için hazırlanan anket uygulanmış ve içerik analizi yapılmıştır. Böylece hangi giysi grubuna hangi tekniklerin uygulanacağı belirlenmiştir. İkinci olarak, hazırlanan kılavuz dijital ortamda e-kılavuz formatına dönüştürülmüş, annelerin e-kılavuza erişimini kolaylaştırmak ve bilgi akışını hızlandırmak için kare kod oluşturulmuştur. E-kılavuz ebeveynlerin incelemesine sunulmuş, sonrasında uygulanan çevrimiçi anket ile kılavuzdaki uygulamaların otizmli çocuklara ve ebeveynlere katkısı olup olmadığı ölçülmüş değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, hazırlanan "Giysi Modifikasyon Uygulamaları Kılavuzu" nun katılımcılar tarafından otizmli çocuklarının ve ebeveynlerinin giyinme/ giydirilme esnasında giysilerde yaşadıkları problemlerin çözümüne katkı sağlayacağını belirttikleri gözlenmiştir.