Özel yetenekli öğrenciler ve akranlarının görsel okuryazarlık düzeyleri ve fen dersindeki görselliğe ilişkin görüşleri

Bu araştırmada ortaokul düzeyinde öğrenim gören özel yetenekli öğrencilerin ve akranlarının görsel okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve fen dersindeki görselliğe ilişkin görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmada ortaokul düzeyinde Bilim ve Sanat Merkezi'ne giden özel yetenekli öğrenciler ve akranlarının görsel okuryazarlık düzeylerinin ve fen dersindeki görselliğe ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlandığından ilişkisel tarama yöntemi ile çalışılmıştır. Araştırmada kazara/uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılı ikinci dönemini kapsamaktadır. Araştırmadaki çalışma grubu Sakarya İli Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Serdivan, Erenler ve Arifiye ilçelerinde bulunan 3 devlet ortaokulu ve Sakarya Bilim ve Sanat Merkezindeki ortaokul seviyesindeki öğrencilerden oluşmaktadır. Bilim ve Sanat Merkezinde ortaokul seviyesinde öğrenim gören özel yetenekli 191 öğrenci ve 3 devlet okulunda öğrenim gören aynı sınıf seviyedeki toplam 621 akran öğrenci araştırmaya katılmıştır. Araştırma kapsamında veriler "Görsel Okuryazarlık Yeterlilikleri Ölçeği" ve katılımcıların fen derslerindeki görselliğe ilişkin görüşlerinin tespit edilmesi amacıyla hazırlanmış 6 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Çalışmanın istatistik bulgularına göre; özel yetenekli öğrencilerinin görsel okuryazarlık toplam puanlarının cinsiyet ve sınıf düzeyleri değişkeni açısından anlamlı bir farkı bulunamamıştır. Akran öğrencilerin cinsiyetlerinin görsel okuryazarlık düzeylerinde kız öğrenciler yönünde anlamlı bir farklılık olduğu; sınıf düzeyleri açısından anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca özel yetenekli öğrenci ve akranlarının, "Görsel Okuryazarlık Yeterlilik Ölçeği"nden aldıkları toplam puanlar incelendiğinde öğrencilerin yüksek yeterlilik düzeyinde görsel okuryazar oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda günlük hayatta ve fen derslerinde görsel kullanımının önemli olduğunu belirtmişlerdir. Öğrenciler, fen dersinde kullanılan görsellerin konunun daha açıklayıcı olmasına ve konu içeriğini anlama ve hatırlamada kolaylık sağladığını belirtmişlerdir. Öğrencilerin günlük hayatta karşılaştıkları görsellerden en çok sağlık ile ilgili uyarıcılara dikkat ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca, özel yetenekli öğrenciler Canlılar ve Yaşam konu alanındaki Hücre; öğrencilerin ise Fiziksel Olaylar konu alanındaki Basit Makineler konusunun öğrenilmesinde kullanılan görsellerin önemli olduğunu belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Özel Yetenekli Öğrenciler, Görsel Okuryazarlık