Özel yetenekli öğrencilere bilim ve sanat merkezlerinde uygulanan Türkçe eğitimi: Bir durum çalışması

Bu araştırmanın amacı, bilim ve sanat merkezlerindeki Türkçe eğitiminin niteliğine ilişkin öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerini ortaya koymak, öğretmenlerin öğretim sürecindeki uygulamalarını tespit etmek ve elde edilen veriler ışığında Türkçe eğitimini değerlendirip öneriler sunmaktır. Özel yetenekli öğrenciler normal gelişim gösteren akranlarına göre bazı bireysel farklılıklara sahiptir ve özel eğitime ihtiyaçları vardır. Özel yetenekli öğrencilerin alacağı eğitim onların hazır bulunuşlukları, ilgi ve öğrenme stillerine göre planlanmalı, öğretim programlarının içerik, süreç, öğrenme ortamı ve ürün ögelerinde buna göre değişiklikler yapılmalıdır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin farklı bölgelerindeki BİLSEM'lerden ölçüt örnekleme ile seçilen 19 öğretmen, 29 öğrenci ve 19 veli oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış öğretmen, öğrenci ve veli görüşme formları, yarı yapılandırılmış gözlem formu, yansıtıcı öğrenci günlükleri ile dokumanlar kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, BİLSEM'lerde Türkçe dersine giren öğretmenlerin, özel yetenekli öğrencilerin özelliklerine uygun olarak içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamında farklılaştırma ve zenginleştirme yaptıkları, öğretim sürecinde öğrencilerin ilgisini çeken çeşitli materyaller kullandıkları, değerlendirmede çoklu ölçme araçlarına ve değerlendirme yöntemlerine yer verdikleri görülmüştür. Bununla birlikte etkinlik içeriklerinin daha soyut ve karmaşıklık özelliği göstermesi için revize edilmesi, ileri içeriğin artırılması, öğretim sürecinde farklı strateji, yöntem ve tekniklere, üst düzey düşünme becerilerine ve açık uçlu problemlere daha çok yer verilmesi, görsel, teknolojik ve oyun tabanlı materyallerin geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin bilim ve sanat merkezlerindeki Türkçe eğitimi konusunda olumlu görüşlere sahip oldukları, Türkçe etkinliklerini farklı, yaratıcı ve eğlenceli buldukları, süreç odaklı etkinliklerden, özellikle sahne sanatlarından ve yaratıcı yazma etkinliklerinden hoşlandıkları, öğretim süreci sonunda çeşitli ve sentez ürünler oluşturdukları tespit edilmiştir. Veliler BİLSEM'deki Türkçe eğitiminin öğrencilerin temel dil becerilerini ve iletişim becerilerini geliştirdiğini, ayrıca yeteneğe yönelik çalışmalar yapıldığı için öğrencilerin yeteneklerini keşfetmede ve hedeflerini belirlemede daha rahat olduklarını ve özgüvenlerinin geliştiğini vurgulamışlardır. Öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin ifade ettiği planlama ve politikalar ile öğretim sürecine yönelik istek ve önerilerin dikkate alınması durumunda BİLSEM'lerde Türkçe eğitiminden daha fazla verim alınabileceği öngörülmektedir.