Hastanelerde çalışan hemşirelerde algılanan stres ve ilişkili faktörler

İş stresi hemşirelerin iş doyumu ve işe bağlılık gibi performanslarını etkileyebilecek sorunlardan biridir. Hemşirelerin ruh sağlığını etkileyen süreçleri ortaya koymak, hemşirelerin sağlığını değerlendirmek ve hemşirelik hizmetlerinin etkili sunumunu yönetmek bakımından önemli bir halk sağlığı önceliğidir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Irak'ta hastanelerde çalışan hemşirelerde algılanan stres düzeyini ve stresle ilişkili faktörleri değerlendirmektir. Araştırma evrenini Irak'taki Kerkük şehrinde bulunan Kerkük Çocuk Hastanesi, Kerkük Azadi Eğitim Hastanesi ve Kanser Merkezi'nde görev yapan 1384 hemşire oluşturmuştur. Örneklem seçiminde olasılığa dayalı örnekleme yöntemlerinden biri olarak kabul edilen basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış olup hesaplama sonuçlarına göre örneklem sayısının en az 300 olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırmaya gönüllü 306 hemşire katılmıştır. Araştırmanın yürütülmesi için etik izin ve kurum izni alınmıştır. Veri; Kişisel Bilgi Formu ve Algılanan Stres Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde; tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma) kullanılmıştır. Ölçek güvenilirliğini test etmek amacıyla "Güvenilirlik Analizi" yapılmıştır. Kullanılan verilerin normal dağılıma uygunluğu test edilmiştir. Normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve fark bulunduğu durumda fark yaratan grubu bulmak için Bonferroni kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için Mann Whitney U testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan sürekli değişkenler arasındaki ilişki Spearman korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 31,35±7,85, hemşire olarak çalıştıkları yıl ortalaması 7,32±7,39 ve haftalık çalışma süresi ortalaması 46,77±7,01 saattir. Katılımcıların %56,5'i kadın ve %70,3'ü evlidir. Katılımcıların %56,2'si özellikli birimlerde çalışmakta iken %53,9'u sürekli gündüz vardiyasında çalışmaktadır. Katılımcıların %17,6'sı çalıştıkları birimde yeterli sayıda hemşire bulunduğunu, %52,3'ü hemşirelik dışı işlerin iş yükünü artırdığını ifade etmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin Algılanan Stres Ölçeği puan ortalaması 30,09±6,33 olup %85'inin orta düzeyde stres yaşadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların eğitim durumlarına göre ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmakta olup (p<0,05) eğitimi diploma ya da lisans düzeyinde olan katılımcıları daha yüksektir. Ölçek puanlarının yaş, çalışma yılı ve haftalık çalışma süresi değişkenleri ile ilişkisi ise istatistiksel olarak anlamlı değildir. Hemşirelerin orta düzeyde algılanan stres yaşadıkları, algılanan stres ile eğitim düzeyleri arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir.