Periferik vestibüler sistem hastalıklarının değerlendirilmesinde video baş itme testi (VHİT) ile kalorik test, spontan nistagmus, post-head shakıng nistagmus ve servikal vemp sonuçlarının karşılaştırılması

Video Baş İtme Testi (Video Head Impulse Test, vHIT), kolay ve kısa sürede uygulanabilmesi ve semisirküler kanalların tamamı hakkında bilgi verebilmesi nedeniyle vestibüler sistem hastalıklarının değerlendirilmesinde sık kullanılmaktadır. Ancak vHIT'in sensitivite, spesifitesi ve vestibüler sistemin değerlendirilmesinde kullanılan diğer testlerle korelasyonu ile ilgili literatürde sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. vHIT'in kalorik testin bir alternatifi olup olmadığı konusu da netlik kazanmış değildir. Bu çalışmanın amacı vHIT'in sensitivite ve spesifitesini araştırmak; vHIT'in kalorik test, spontan nistagmus, post-head shaking nistagmus, servikal vestibüler uyarılmış myojenik potansiyeller (VEMP) gibi testlerle korelasyonunu belirlemektir. Bu araştırma, prospektif, kör bir klinik çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya, 2015-2016 yılları arasında Başkent Üniversitesi Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı Nörootoloji kliniğine başvuran; vHIT, saf ses odyometrisi, servikal VEMP, spontan nistagmus, post-head shaking nistagmus ve kalorik testlerin tamamının uygulandığı; Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV), Meniere hastalığı, vestibüler migren, vestibüler nörit, vestibüler schwannom, kronik vestibülopati tanıları konulan 88 hasta alındı. Tüm odyo-vestibüler testler iki deneyimli odyometrist tarafından uygulandı. Testlerin değerlendirilmesi ise iki deneyimli nörootoloji uzmanı tarafından hastalara kör olarak yapıldı. Testlerden elde edilen veriler incelenerek vHIT'in sensitivitesi, spesifitesi, pozitif prediktif değeri, negatif prediktif değeri ve testlerin temel gücü hesaplandı. Çalışmaya dahil edilen 88 hastanın 31'i Meniere hastalığı, 25'i vestibüler nörit, 11'i vestibüler migren, 11'i kronik vestibülopati, 8'i BPPV ve 2'si vestibüler schwannom tanısı aldı. Hastalık ayırımı yapılmaksızın lateral vHIT'in sensitivitesi %74.6, spesifitesi %53.65 olarak hesaplandı. Lateral vHIT'in sensitivitesi ve spesifitesi Meniere hastalığı için sırasıyla %87.5 ve %42.85; vestibüler nörit için ise sırasıyla %60 ve %53.3 olarak bulundu. Patolojik vHIT, hastaların %81.8'inde (72/88), kanal parezisi %54.5'inde, patolojik servikal VEMP %60.2'sinde, spontan nistagmus %23.9'unda, post-head shaking nistagmus ise %72.7'sinde saptandı. Etkilenen kulak kalorik test sonuçları ile etkilenen kulak lateral vHIT sonuçları karşılaştırıldığında; kalorik testte kanal parezisi olanların %74.5'inde, kanal parezisi olmayanların ise %46.3'ünde patolojik lateral vHIT testi mevcuttu (p<0.05). Etkilenen kulak kalorik test sonuçları ile etkilenen kulak posterior vHIT sonuçları karşılaştırıldığında; kalorik testte kanal parezisi olanların %44.7'sinde, kanal parezisi olmayanların ise %65.9'unda patolojik posterior vHIT mevcuttu (p<0.05). Etkilenen kulak spontan nistagmus test sonuçları ile etkilenen kulak lateral vHIT sonuçları karşılaştırıldığında; spontan nistagmusu olanların %42.9'unda, olmayanların ise %67.2'sinde etkilenen kulakta patolojik lateral vHIT testi mevcuttu (p<0,05). vHIT ile kalorik test, spontan nistagmus, post-head shaking ve servikal VEMP testleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı korelasyon tespit edilmedi (p>0.05). Çalışmada elde edilen sonuçlar, vHIT'in tektaraflı vestibüler zayıflığı yüksek oranda tespit ettiğini gösterdi. Bu nedenle, patolojik lateral vHIT tespit edildiği ve bu bulguların diğer odyo-vestibüler testlerle de uyumlu olduğu durumlarda kalorik test yapılmayabilir. Ancak vHIT'in normal olduğu veya diğer odyo-vestibüler testler ve öykü ile uyumlu olmadığı durumlarda kalorik test yapılmalıdır.