Planlama ve sosyoloji perspektifinden dayanıklı esneklik

Bu çalışma, "resilience(dayanıklı esneklik)" kavramının genel çerçevesine ilişkin bir analiz araştırmasını içermektedir. Tezin ilk bölümü literatürde ön plana çıkmış olan çalışmalar üzerinden kavrama dair farklı yaklaşımları, ilişkili diğer kavramları ve dayanıklı esnekliğin farklı disiplinlere konu ediliş sürecini içermektedir. İkinci bölümde kavramın planlama disiplinine girişi, kentsel ölçekteki katmanları ve afet yönetimi bağlamında karşılığı özetlenmiştir. Son bölümde ise toplumsal açıdan dayanıklı esnekliğin, içeriği ve dinamikleri üzerinden, sosyolojik kuramlarla da ilişkili şekilde imkânı sorgulanmıştır. Çalışma, ilgili literatürün incelendiği bir derleme çalışması şeklinde, tanımlayıcı analizler üzerinden oluşturulmuştur. Kavramın bütüncül olarak analizi ile planlama disiplinindeki ve toplumsal boyuttaki karşılığı irdelenmiştir. Sonuç bölümünde kavramın hem teknik hem de toplumsal boyutta mevcut durumla çeliştiği, pratikte entegre edilememiş bir kavram olduğu, dolayısıyla da geçici bir eğilim olduğu eleştirisi yapılmıştır. Süreçlere teorik açıdan altlık olarak dâhil edilse de içselleştirilebilir bir kavram olmadığı ve rehberlik misyonunu karşılayabilmek için yeterince net olmadığı tespit edilmiştir. Köklü kavramların uyarlanarak mevcut dinamikler dikkate alınmadan planlama uygulamalarına eklemlenmesi yerine; sürekli analizlerle desteklenen ve yerel dinamiklerle uyumlu yeni araçların geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Özellikle planlama disiplinindeki yaklaşımın, küresel ve yerel ölçekte karşılaştığı toplumsal boyutu yeterince dikkate almadığı; dolayısıyla yöntemsel açıdan yetersiz kaldığı, bu noktada bir yeniliğe ihtiyaç duyulduğu vurgulanmıştır. Bu doğrultuda sosyal bilimlerin planlamaya kaynaklık etmesinin yerinde bir adım olacağı düşünülmektedir.