Polikistik over sendromu bulunan kadınlarda obezite, sigara içiciliği ve dislipidemi gibi kardiyovasküler risk faktörleri ile androjen seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Polikistik over sendromu (PKOS), yaygın görülen bir hastalık olmakla beraber, reprodüktif çağdaki kadınlarda en çok izlenen endokrin-metabolik hastalıktır. PKOS tanısı almış adolesanlar ve reprodüktif yaş aralığındaki kadınlar, artmış kardiyovasküler hastalık risk faktörü prevelansına sahiplerdir. Bu faktörler arasında; hipertansiyon, hiperlipidemi, obezite, bozulmuş glukoz toleransı, diyabet ve metabolik sendrom bulunmaktadır. Rotterdam Kriterleri'nce açıkça belirtilmiş olan, hiperandrojenemi ve hiperandrojenizm, PKOS'nun özelliklerinden biridir. Retrospektif olarak gerçekleştirilen bu çalışma, PKOS tanısı konulmuş olan, 2020-2022 yılları arasında, Yeditepe Üniversitesi Hastanesi'ne başvurmuş, 92 hasta (15-45 yaş aralığında) üzerinde gerçekleştirilmiş olup; artan androjen hormon seviyeleri (Dihidroepiandrosteron sülfat (DHEAS), Androstenedion (A4), total testosteron (tT), serbest Testosteron (sT), serbest androjeni indeksi (FAI)) ve kardiyovasküler hastalık risk faktörleri arasındaki korelasyonu değerlendirmektedir. Veriler, SPSS versiyon 29.00 ile analiz edilmiştir. Hastalar; sigara alışkanlığı (sigara içenler ve sigara içmeyenler), obezite (vücut kitle endeksi (VKİ) <23 normal vücut ağırlığı ve >23 yüksek vücut ağırlığı), ve hem sigara alışkanlığı hem de obeziteye göre 4 gruba ayrılmıştır; sigara içmeyen-obez olmayan (0), sigara içen-obez olmayan (1), obez-sigara içmeyen (2), sigara içen-obez (3). Sperman'ın Rho korelasyon katsayısı aracılığıyla; düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), trigliseritler (TG), total kolesterol ile 4 androjen grubu arasında monotonik ilişki varlığı araştırılmıştır. P değeri 0,05 istatistiki olarak anlamlı kabul edilmiştir. Mann-Whitney U testi, sigara içen ve sigara içmeyene gruplara uygulandığında; sT, tT ve FAI sigara içen grupta daha yüksek izlenilmiştir, ancak DHEAS ve A4 değerlerinde farklılık izlenmemiştir. Obez ve obez olmayan hastalara Mann-Whitney U testi uygulandığında, FAI, obez hastalarda daha yüksek izlenmiştir. Kruskal Wallis testi; sT, tT ve FAI açısından 4 grup arasında anlamlı fark olmadığını göstermiştir. Post hoc analizi uygulandığında; grup 1'in grup 0'a göre daha yüksek sT ve tT değerlerine sahip olduğu izlenilmiştir. Grup 3, grup 0'dan daha yüksek sT değerlerine sahip izlenilmiştir. Grup 1 ve grup 3, grup 0'a göre daha yüksek FAI değerlerine sahiptir. Artan androjenler ile lipidler arasında korelasyon izlenmemiştir.