Polisiye romanlarda kurgu ve gerçeklik ilişkisi olarak cinayet: Bir örnek okuma olarak Ayşe Erbulak'ın romanları

Yüzyıllardır tartışılagelen kurgu ve gerçeklik ilişkisi, gerek medyanın yazarları etkilemesinde gerek yazarın metnin kurgusunu kuvvetlendirmek için okura gerçekliğe yakın bir evren sunmasında görülmektedir. Bu çalışmada gerçekliğin kurgusal metinlere nasıl yansıtıldığı sorusu, nicel verilerle açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada, kurgu ve gerçeklik ilişkisi polisiye evreninde bir örnek olarak Ayşe Erbulak'ın romanlarında yer alan cinayetlerle gerçek hayatta yaşanan cinayetlerin karşılaştırılmasıyla incelenmiştir. 2010-2020 yılları arasında gerçekleşen 3488 cinayetin verisi, derneklerden, gazete haberlerinden ve arşivlerinden toplanmıştır. Elde edilen veriler fail, maktul, cinayet aleti, cinayet sebebi, cinayet mekânı, failin maktule yakınlık derecesi olarak sınıflandırılmıştır. Aynı sınıflandırma polisiye romanlarda geçen kurgu cinayetler için de yapılmıştır. Bu sınıflandırmalardan sonra kurgu cinayetlerin her biri gerçek cinayetlerle karşılaştırılmıştır. Her bir kurgu cinayetin, gerçek cinayete benzerliği, sayılan altı kategoriden en az üçünün eşdeğer olması koşuluyla tespit edilmiştir. Doküman incelemesinin kullanılmasının yanı sıra yazarın romanları hakkında içerik incelemesi yapılmıştır. Aynı zamanda alanda yazar hakkında hiçbir çalışma yapılmadığından yazar ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, Erbulak'ın her bir romanı gerçeklerle kıyaslanarak ortalama benzerlik yüzdesi çıkarılmıştır. Yedi romanın da ortalama benzerlik oranı %1'in altındadır. Bu durum ilk bakışta bizi, yazarın gerçeklerden hiç yararlanmadığı fikrine götürebilir. Çünkü karşılaştırılan kurgu cinayetler (27), gerçek cinayet verilerine (3488) kıyasla çok az bir sayıya tekabül etmektedir. Fakat aksine, bu oranın bu kadar düşük olması, yazarın gerçeklerden yararlandığının bir göstergesi de olabilir. Çünkü yazar gerçeklerden hiç yararlanmamış olsaydı benzerlik oranının ortalama bir düzeyde olması beklenebilirdi. Dolayısıyla kurgu, gerçeklikten tamamen kopuk değildir ya da gerçekliğin kurguyu hiç etkilemediği savunulamaz. Bu çalışmayla birlikte, başka eserlerdeki kurgu ve gerçeklik ilişkisinin de benzer nicel inceleme yöntemleri kullanılarak irdelenebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.