Postmenopozal kadınlarda kemik mineral yoğunluğu ve ilişkili faktörler

Bu retrospektif çalışmada, İstanbul ilimizin Kadıköy ilçesinde bulunan bir sağlık polikliniğinin kemik mineral yoğunluğu ölçüm verileri kullanılarak, 349 tane postmenopozal dönemdeki kadın katılımcı bulunmaktadır. Kadıköy'de ikamet eden ve 2021 yılından itibaren kemik mineral yoğunluğu ölçümü yaptırmış olan postmenopozal dönemdeki kadın hastalara ulaşılmış, sözlü ve yazılı onamları alındıktan sonra, hastalara yüz yüze anket uygulaması yapılmıştır. Tüm bu anket sonuçlarına bağlı olarak kemik mineral yoğunluğu ölçümü hastalık tanısı (bağımlı değişken) ile hastaları osteoporoz, osteopeni ve normal olarak kategorize ederek, hastalık tanısı etki eden ilişkili faktörlerin (bağımsız değişkenler) incelenmesi amaçlanmıştır. İlgili tüm değişkenlerin tanımlayıcı istatistikleri, bulguları sunulmuş ve ilişkili olduğu düşünülen tüm faktörlerin hastalık tanısı ile ilişkisinin analizleri için Ki-Kare testi kullanılarak yorumlanmıştır. Katılımcıların %18.6'sının KMY ölçümü sonuç değerlerinin kategorisi Normal, %59.3'ünün Osteopeni ve %22.1'inin Osteoporoz olduğu görülmüştür. Katılımcıların %54.4'ünün doktor isteği ile ölçüm yaptırdıkları, %45.6'sının kendi isteği ile ölçüm yaptırdıkları görülmüştür. Postmenopozal dönemdeki kadınların kemik mineral yoğunluğu değerlerine bakılarak kategorize edilmiş hastalık tanılarına göre hastaların kemik erimesi için ilaç kullanımı (p=0.00), troid ilacı kullanımı (p=0.041), katılımların yaş grupları (p=0.017), doğum kontrol ilaç kullanımı (p=0.007) ve beden kitle indeksi (p=0.001) değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların meme kanseri ilacı kullanımı, kortizon kullanımı, mide ilacı kullanımı, D vitamini kullanımı, antidepresan kullanımı, kronik hastalığa sahip olmaları, süt ürünleri tüketme durumu, kahve tüketimleri, sigara kullanma durumu, fiziksel aktivite durumu, ailede kalça kırığı hikayesi, son on yıldaki kırık geçmişleri, menopoza girme yaşı, menopoz ilacı kullanma durumu, hane geliri, eğitim seviyeleri, çocuk sayıları ve medeni durumu arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bu çalışmada kadınların menopoz sonrası dönemlerinde kemik erimesine neden olabilecek risk faktörleri konusunda bilgi sahibi olmak ve sağlık profesyonellerine, sağlık kuruluşlarına katkı sunmak amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: kemik mineral yoğunluğu, postmenopoz, risk faktörleri, osteoporoz, osteopeni.