Prostat kanserli hastalarda Ga-68 PSMA PET/BT'nin rolü

ÖZET Prostat Kanserli Hastalarda Ga-68 PSMA PET/BT'nin Rolü Burak Sönmezer, Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp Anabilim Dalı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp Anabilim Dalı, 35340, İnciraltı-İzmir Amaç: Prostat kanseri nedeniyle Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesi yapılan hastaların görüntülemelerinde saptanan bulguları; patoloji, laboratuvar ve diğer görüntüleme bulguları ile karşılaştırmak ve aralarındaki ilişkiyi analiz etmektir. Yöntem: Mart 2016- Mart 2017 tarihleri arasında "evreleme" ve "yeniden evreleme" amaçlı Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesi yapılan 123 hasta retrospektif olarak incelendi. Evreleme grubu hastalarında D'Amico risk sınıflaması yapıldı. Her iki grupta Ga-68 PSMA PET/BT'de saptanan bulgular diğer görüntüleme yöntemleri (TorakoAbdominal BT, Pelvik/Abdominopelvik MR, Kemik Sintigrafisi) ile kıyaslandı. Tüm hastaların prostat, lenf nodu, kemik, visseral organ ve en yüksek SUVmax değerleri ölçüldü. Bu değerler ile Gleason Skoru, Gleason Grade'i ve laboratuvar bulguları arasındaki korelasyon değerlendirildi. Ga-68 PSMA PET/BT'de patolojik bulgu saptanmayan hastalar ile patolojik bulgu saptanan hastalar arasında patoloji bulguları ve laboratuvar bulguları arasındaki farklılıklar incelendi. Yeniden evreleme grubunda hastaların aldıkları tedaviye göre SUVmax değerleri farklılıkları incelendi. Bulgular: Evreleme grubunda prostat SUVmax ve en yüksek SUVmax değerleri ile Gleason Grade'i ve PSA değerleri arasında orta düzeyde korelasyon saptanmıştır (sırasıyla r:0.42, r:0.5, r:0.54, r:0.53). Evreleme grubunda Ga-68 PSMA PET/BT, diğer görüntülemeler ile karşılaştırıldığında; 22 (%67) hastada 72 ek lezyon saptamıştır. Gleason Grade'i 2 ve altında olan hastalar ile 2'nin üzerinde olan hastaların, prostat SUVmax ve en yüksek SUVmax değerleri anlamlı farklılık göstermektedir (sırasıyla p:0.005, p:0.002). PSA değeri 20 ng/ml ve altında olan hastalar ile 20 ng/ml'nin üzerinde olan hastaların prostat SUVmax değerleri anlamlı farklılık göstermektedir (p:0.045). Yeniden evreleme grubunda visseral organ ve en yüksek SUVmax değerleri ile PSA değerleri arasında orta düzeyde korelasyon saptanmıştır (sırasıyla r:0.56, r:0.43). Ga-68 PSMA PET/BT ve anatomik görüntüleme yöntemlerinin (BT/MR) lezyon saptamadaki uyumluluk oranları prostat bazında % 66.2, lenf nodu bazında % 67.5, kemik bazında % 70.2 (kemik sintigrafisi ile % 75.2), visseral organ bazında % 79.7'dir. Ga-68 PSMA PET/BT'de patolojik bulgu saptanmayan hastalar ile patolojik bulgu saptanan hastalar arasında; PSA değerleri, PSA hızları, Gleason Skoru/Grade'i ve HT alıp-almama durumları anlamlı farklılık göstermektedir (sırasıyla p:<0.001, p:0.034, p:0.032, p:0.030, p:<0.001). Ayrıca yeniden evreleme grubunda alınan tedaviye göre (KT, HT, Lu-177 PSMA) SUVmax değerleri de anlamlı farklılık göstermektedir. Tüm grupta Ga-68 PSMA PET/BT'de kemik tutulumu saptanmayan hastalar ile kemik tutulumu saptanan hastalar arasında ALP ve Ca değerleri anlamlı farklılık göstermektedir (sırasıyla p:0.010, p:0.003). En yüksek SUVmax değerleri ile LDH değerleri arasında çok zayıf korelasyon saptanmıştır (r:0.19). Perinöral invazyonu olmayan hastalar ile olan hastaların en yüksek SUVmax değerleri anlamlı farklılık göstermektedir (p:0.012). Sonuç: Çalışma bulgularımız orta-yüksek risk grubundaki hastalarda evreleme amaçlı, nüks şüphesi veya biyokimyasal nüks durumu olan hastalarda yeniden evreleme amaçlı Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesinin rutin kullanıma girmesi gerektiğini düşündürmektedir. Ga-68 PSMA PET/BT'de saptanan bulguların ve SUVmax değerlerinin, gerek histopatolojik bulgular ile gerek laboratuvar bulguları ile ilişkili olması, SUVmax değerlerinin de prognostik faktör olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Ga-68 PSMA PET/BT, SUVmax, Gleason Skoru, Gleason Grade, PSA, PSAdt, PSA Hızı, TorakoAbdominal BT, Pelvik MR, Kemik Sintigrafisi.