On dokuzuncu yüzyıl ortası Balkan kırsalında proto-sanayileşme: Filibe köylerinde tekstil imalatı

Bu çalışma, on dokuzuncu yüzyıl ortasında Osmanlı Balkanları'nda kırsal imalatı inceler. Yünlü tekstil üretimi, Filibe'nin üç köyünde; Karlova, Kalofer ve Sopot'ta bu doğrultuda değerlendirilmektedir.Bu tez, kırsal sanayilerin ortaya çıkmasını sağlayan koşullara ve imalat sürecinin örgütlenme biçimine odaklanır. Bu çalışma, proto-sanayileşme savlarının Osmanlı kırsal sanayilerin on dokuzuncu yüzyıl ortasında ortaya çıkışının yanı sıra, emek ve imalat örgütlenmesinin de incelenmesi için yararlı bir yaklaşım olduğu görüşündedir. Temel olarak Gelir Sayımları (Temettuat Defterleri)ne dayanan bu çalışma, seçilen köylerdeki tekstil sektörlerini nitel ve nicer veriyi kapsamlı bir biçimde kullanarak makro ve mikro seviyelerde inceler.Bu çalışma, proto-sanayileşme savlarının Temettuat Defterleri'nden elde edilen bilgi ile birlikte incelenmesinin, kırdaki eve iş verme türü ekonominin temellerini açıklamaya son derece muktedir olduğunu savunur. Çalışma, Filibe köylerindeki proto-sanayileşmenin özgün coğrafi ve demografik koşullarında doğduğunu gösterir. Ayrıca, topraksızlığın ve yeterli tarımsal gelirin eksikliğinin, bu köylerde imalat sanayiinin ortaya çıkışında doğrudan etkili olduğuna işaret eder. Emek örgütlenmesinin ve ticari ağların incelenmesi, tekstilin Filibe köylerinin başat iktisadi uğraşı olmasının tüccar önderliğinde ve piyasaya yönelik eve iş verme sistemi bağlamında gerçekleştiğini gösterir. Bu çalışma ayrıca, tüccarların etkinlik derecelerine bağlı olarak, Filibe köylerinde farklı türlerde proto-sanayiiler olduğunu savunur.