La représentation du masculin dans le cinéma populaire Turc actuel

Bu tezin amacı ataerkil kodlarla bezenmiş erkek temsilini popüler filmler aracılığıyla eleştirmektir. Çalışmamız kitlelerin mevcut arzularını doyurmuş gibi kabul edilen dört gişe filminin-Recep İvedik 2, Kurtlar Vadisi : Irak, Issız Adam ve Güneşi Gördüm-incelenmesini hedefliyor. Bu bağlamda, bu çalışma, günümüz popüler sinemanın egemen söylemine ışık tutmaktadır.Öncelikle, ?sanat? ve ?endüstri? kavramlarının tanımları aracılığıyla sinemanın yerini konumlandırmaya çalıştık. Ayrıca, popüler ve bağımsız filmler gibi farklı anlatım tarzlarına sahip film türlerinin bazı yönlerini de ele aldık. Bu amaçla, birinci bölüm boyunca görsel ifadenin sosyal bir topografyasına ulaşmamızı sağlayan bir ifade aracı olan sinemayı ortaya koymak için, Türk sinemasının panoramasını oluşturduk. Daha sonra seyirci (izleyen) ve filmin (izlenen) etkileşimine ağırlık vererek, özellikle istatistik, psikanalitik, ekonomik ve sosyolojik terimlerle analiz edilebilen sinema seyircinin ve ardından iletilen temsillerin onlar tarafından nasıl algılandığının da önemini vurguladık. Aynı zamanda nitel olduğu kadar nitel verilerden de hareketle Türkiye'deki genel eğilimlerin kısa bir analizini de sunduk.İkinci bölümde; filmleri, yalnız bir sanat eseri olarak değil, aynı zamanda beşeri bilimler arasında bir sahanın araştırma nesnesi olarak dikkate aldık. Sinema alanında yapılan çalışmalardan hareketle, halen cinsiyetçi tutuma dayalı bazı sosyal bilim teorilerine karşı çıkarak, bilimsel feminist bir sahanın gelişmesine olanak sağlayan, kavramsal ve metodolojik yaklaşım çeşitliliğini incelemeye çalıştık. Son olarak, bu bölümde; günlük hayattaki toplumsal cinsiyet ilişkileri ve feminist hareketler vs. gibi dinamiklerin çeşitli kuramlar ışığında sinemayla olan bağlantılarını irdeledik. Bu bağlamda çalışmamızda, Laura Mulvey, Tania Modleski ve Anneke Smelik gibi feminist film teorisi alanında öne çıkan üç kuramcıdan yararlandık. Bunun yanında, popüler Türk sinemasındaki erkek temsilleri üzerine derinlemesine bir çalışma için, erkek hegemonyası üzerine çalışan kuramcıların da düşüncelerine sıkça yer verdik.Böylece üçüncü bölümde, çalışmamızı özellikle Türk sinemasını temsil eden dört film ve bunların erkek karakterleri üzerine taşımak mümkün oldu. Bu bölüm boyunca, Türk sinemasında erkek bakışının ağırlığını inceledik. Bu amaçla, Türkiye'de 2005-2010 yılları arasında gişe yapmış dört filmin başrol karakterlerini, temsilleri üzerinden erkeklik söylemi içerisinde konumlandırmaya çalıştık. Esas olarak, bu temsillerin ardında oluşturulmaya çalışılan; güç ilişkileri, dengeler ya da başkaldırılar sorgulandı. Erkeklere dayatılan roller irdelendiğinde ise, hangi bağların nasıl bir ?ideal? model oluşturduğunu gösterdik. Bu yapıyı; aydınlatma, kadraj ve alan derinliği vs. gibi sinematografik öğelerin seçimi üzerine durarak; beden, güç söylemi, sözlü ve sözsüz iletişim ya da çeşitli sosyal ilişkiler bağlamında irdeledik. Bu anlamda, günümüz sinemasının rol modellerinin, ataerkil sistemi içinde nasıl sergilendiğine dikkat çektik. Günümüz popüler Türk filmleri, ataerkil sistemin gerçek hayattaki işlerliğine nasıl bir katkıda bulunmaktadır? Ya da kurgu ve gerçek arasında bir bağ var mıdır?Sonuç olarak, sinemanın farklı kalıplar altında sunduğu erkeklikler, hala günümüzde, ataerkil sistemin değerlerinden ve yargılarından beslenmektedir. Erkek karakterlerin, bu toplumsal değerlerin ne kadar boyunduruğu altına girdiklerini, ?erkeklik? motiflerinin baskın simgeleriyle ön plana çıkarttık. Erkeklerin ağzından, erkeklere dair erkekler için yapılan bu filmler, aslen yeni bir erkek temsili oluşumuna zemin hazırlamamaktadır. Buna rağmen, Türk sinemasında elde ettikleri büyük başarı, izleyiciler tarafından kabul edilebilirliğinin, kitlesel bir benimseyişin, ataerkil yaptırımlarını her daim sürdürebilirliğinin bir göstergesidir.