Sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeyi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

Giriş ve amaç: Tükenmişlik sendromu insan odaklı mesleklerde görülmekte ve sağlık çalışanları, tükenmişliği en çok yaşayan meslek grupları arasında yer almaktadır. Çalışmamız sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeyi ve etkileyen faktörlerin yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Materyal ve Metod: Çalışma kesitsel tipte tasarlanmış olup Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan 225 sağlık çalışanı çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu ile birlikte Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 24.0'da yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %53,8'i kadın, %64'ü evli olup %50,2'si 31-45 yaş aralığındaydı. Katılımcıların %18,7'si nöbet usulü çalışmakta olup %60'ı mesleği isteyerek seçtiğini , %72,9'u şiddete maruz kaldığını bildirmiştir. Katılımcıların MTÖ alt ölçeklerine ilişkin ortalama puanları; duygusal tükenme 20,49±0,54, duyarsızlaşma 7,20±0,29 ve kişisel başarı eksikliği 13,01±0,38 olarak saptanmıştır. ÇİYKÖ'nün alt boyutlarının puan ortalaması ise mesleki tatmin 27,18±0,70 tükenmişlik 21,48±0,43, eş duyum yorgunluğu 16,98±0,58 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyet, meslek grupları, kronik hastalık, mesleği isteyerek seçme, hasta ve/veya yakınlarıyla sorun yaşama, meslektaşlarla sorun yaşama, alkol kullanımı ve ekonomik durum ile ÇİYKÖ alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Medeni durum, meslek grupları, mesleği isteyerek seçme, haftalık çalışma süresi, çalışma düzeni, şiddete maruz kalma, hasta ve/veya hasta yakınlarıyla sorun yaşama, meslektaşlarla sorun yaşama, alkol kullanımı ve ekonomik durum ile MTÖ alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırmamız sonucunda bekâr sağlık çalışanlarında, vardiyalı çalışanlarda, haftalık çalışma saati uzun olanlarda, çalışırken şiddete maruz kalanlarda, hasta ve/veya hasta yakınları ile sık sorun yaşayanlarda tükenmişliğin daha fazla yaşandığı ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanları, tükenmişlik sendromu, Maslach tükenmişlik, çalışanlar için yaşam kalitesi.