Sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamında karşılaştıkları risk ve tehlikelerin iş doyumuna etkisi

Sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamında karşılaştıkları risk ve tehlikelerin iş doyumuna etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı desende planlanan çalışmaya Nisan – Temmuz 2017 tarihleri arasında Dr. Ersin Arslan Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan 482 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için Gaziantep Üniversitesi Etik Kurul Onayı ve Kamu Hastaneler Birliği onayı alınmıştır. Verilerin toplanmasında Sağlık Çalışanlarına Ait Demografik Bilgi Formu, Hastanelerde Çalışan Sağlık Personeli İçin İş Güvenliği Ölçeği ve Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma, t testi ve tek yönlü anova analizinden faydalanılmıştır. Katılımcıların iş kazası türünde en fazla sözel şiddete maruz kaldıkları, mesleki hastalık kapsamında en çok uyku bozukluğu yaşadığı görülmektedir. İşten ayrılmak isteme nedeni olarak en çok iş yükünü göstermiştir. İş Güvenliği Alt Boyutları ile Sağlık Çalışanlarının Pozisyonları arasındaki ilişki incelendiğinde Mesleki Hastalıklar ve şikâyetler alt boyutunda istatistiksel manada anlamlı farklılık görülmüştür (p < 0,05). Bu farklılık doktorlardan kaynaklanmaktadır. İş Güvenliği Ölçeğinin alt boyut skorlarından sağlık taraması ve kayıt sistemleri, kazalar ve zehirlenmeler, yönetsel destek ve yaklaşımlar, koruyucu önlemler ve kurallar ve genel iş sağlığı skorlarının tümünde eğitim alan grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p < 0,05). İçsel doyumda hemşireler ve diğer sağlık çalışanlarına göre 3,11 ± 0.7 ile doktorların, dışsal doyumda hemşireler ve diğer sağlık çalışanlarına göre 3,05 ± 0.6 ile yine doktorların, genel doyumda ise hemşireler ve diğer sağlık çalışanlarına göre 3,09 ± 0.6 ile yine doktorların iş doyum düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Sağlık çalışanlarının iş güvenliği alt boyut skorları ile iş doyumu ölçeği skorları arasında pozitif yönlü ilişki bulunmaktadır. Bütün sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamında bilgilendirilmesi, çalışanların karşılaşma ihtimali olan risk ve tehlikelerin farkında olunması sağlanmalıdır. Özellikle bütün sağlık çalışanlarının eşit düzeyde eğitimi sağlanmalı, sağlık politikaları en iyi şekilde geliştirilmeli, iş doyumları en yüksek seviyede tutulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanları, İş Doyumu, İş Sağlığı, İş Güvenliği