Sıcak stresinin koçlarda in-vitro spermatolojik parametreler üzerine etkisi

Çevresel veya suni olarak uyarılmış sıcak stresinin üreme üzerine etkileri insan, fare, tavşan, boğa ve koç gibi farklı türlerde çalışılmıştır. Fakat sıcak stresinin koç spermatozoonları üzerine etkileriyle ilgili çalışmaların sayısı yetersizdir. Aynı zamanda bu çalışmalarda sıcak stresinin koçlarda bazı temel spermatolojik parametreler üzerine etkisi incelenmiştir. Bu çalışma, çevresel sıcak stresinin koç spermatozoonları üzerine etkisini geniş bir perspektif içerisinde ortaya koymak amacıyla tasarlanmıştır. Spermalar (n=72) altı baş olgun koçtan elektro-ejakülator yardımı ile aylık olarak yıl boyunca alınmıştır. Yılın en sıcak altı ayına (Mayıs-Ekim) ait spermalar (n=36) sıcak stresi dönemi, yılın diğer altı ayına (Kasım-Nisan) ait spermalar (n=36) ise kontrol dönemi olarak kabul edilmiştir. Bu gruplandırma ile aşım sezonu da her iki döneme eşit biçimde paylaştırılmıştır. Sıcak stresi ve kontrol dönemine ait sperma örnekleri hacim, yoğunluk, motilite, ölü-canlı spermatozoon oranı, anormal spermatozoon oranı, spermatozoon plazma membran ve DNA bütünlüğü, akrozom reaksiyonu geçirmiş spermatozoon oranları gibi spermatolojik parametreler yönünden karşılaştırılmıştır. Sıcak stresi spermatozoon yoğunluğunu, motilitesini ve spermatozoon plazma membran bütünlüğünü düşürmüştür (P<0,05). Aynı zamanda, ölü ve anormal spermatozoon oranlarını arttırmıştır (P<0,05). Sonuç olarak, çevresel sıcak stresi koçlarda yoğunluk, motilite, spermatozoon plazma membran bütünlüğü, canlı ve morfolojik olarak normal spermatozoon oranları gibi bazı spermatolojik parametreleri olumsuz şekilde etkilemiştir. Anahtar Kelimeler: Koç, sıcak stresi, spermatozoon, membran bütünlüğü, DNA bütünlüğü.