Sıçanlarda postmortem kan ve doku örneklerinde etil klorid düzeylerinin araştırılması

Uçucu madde olan etil klorid (kloroetan, C2H5Cl) geçmişte genel anestezik olarak da kullanılmış olup günümüzde ise soğuk sprey formunda lokal anestezik olarak tıbbın birçok alanında (diş hekimliği, ortopedi, spor hekimliği vb..) yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu spreylerin ucuz olması ve kolaylıkla satın alınabilmesi, kötüye kullanımını kolaylaştırmaktadır. Poşetin içindeki gazın solunması yolu ile kötüye kullanımı en yaygın kullanım şeklidir. Çalışmamızda; sıçanlarda inhaler olarak etil klorid içeren soğutucu sprey kullanımına bağlı postmortem dönemde, kan ve doku örneklerinin Gaz Kromatografisi-HeadSpace (GC-HS) yöntemi kullanılarak, etil klorid düzeylerinin toksikolojik açıdan araştırılması amaçlanmakta olup, çalışmamız bu alanda yapılmış literatürdeki ilk çalışma olması bakımından önem taşımaktadır. Deney protokolüne uygun kabin içine yerleştirilen 30 adet sıçan, 13650 ppm'lik etil klorid solutularak sakrifiye edilmiştir. Postmortem 0, 2, 4, 6 ve 12. saatler olmak üzere 5 zaman noktasında 30 adet sıçanın otopsisi yapılmıştır. Deneklerden sırasıyla kalp kanı, akciğer, karaciğer, böbrek üstü yağ doku, böbrek, kas ve beyin dokuları toplanmıştır. Sıçanlarda doku farkı gözetmeksizin ölçülen etil klorid düzeylerinin postmortem saatlerdeki ortalama düzeyinin; 2. saatte en üst seviyeye ulaştığı, sonrasında 6. saatte oldukça azalarak 0. saatte yapılan ölçüm seviyesine gerilediği tespit edilmiştir. Postmortem etil klorid seviyesi 0, 2, 6 ve 12. saatlerde en fazla akciğer dokusunda tespit edilmiştir. Dokularda ve kanda postmortem etil klorid düzeylerinin zamana bağlı değişimi değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamamıştır. Ancak, her bir zamanda postmortem örnekler ayrı ayrı karşılaştırıldığında akciğer dokusundaki etil klorid seviyesinin, sadece 4. saatteki karaciğer dokusu hariç diğer tüm örneklerde en yüksek seviyede olduğu görülmüştür. Ayrıca akciğer dokusunda 2-4 saat aralığında etil klorid düzeyinde farklılık olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, etil klorid inhalasyonuna bağlı meydana gelen ölümlerde, otopside etil klorid tespiti için akciğer dokusunun en iyi örnek alınabilecek doku olduğunu ve etil kloridin dokuda tespit edebilmek için 6. saatin sonuna kadar analiz yapılmasının gerektiğini göstermiştir.