Sıçanlarda streptozotosin ile oluşturulan diyabet modelinde glp-1'in anksiyete benzeri davranış ile ilişkisinin araştırılması

Giriş: Glukagon-benzeri peptid-1 (GLP-1), çoğunlukla distal ileumdan salgılanan, glukozla uyarılan insülin sentezini artıran ve glukagon sekresyonunu düşüren bir inkretindir. GLP-1, plazmadaki dipeptidil-peptidaz 4 (DPP-4) enzimi tarafından inaktive edilmektedir. GLP-1'in anksiyete üzerine etkisi belirsizdir. Anksiyetenin diyabetik kişilerde daha sık görüldüğü iyi bilinmektedir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, diyabetik sıçanlarda GLP-1 ve anksiyete benzeri davranış ilişkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmada kullanılan dişi Wistar Albino cinsi sıçanlar dört gruba ayrılmıştır; (1) Sitagliptin (DPP-4 enzim inhibitörü), (2) Diyabet+sitagliptin, (3) Diyabet, (4) Kontrol. Diyabet oluşturmak amacı ile streptozotosin (intraperitonal, tek doz, 40 mg/kg) verildi. Kırksekiz saat sonra kan glukoz düzeyi 250 mg/dl'den yüksek olan sıçanlar diyabetik olarak kabul edildi. Sitagliptin 21 gün boyunca 20mg/kg, oral yolla verildi. Deneklerin anksiyete seviyeleri açık alan ve yükseltilmiş artı labirent testleri ile değerlendirildi. Prefrontal korteks, ileum ve plazma GLP-1 ve GLP-1 reseptör seviyeleri ELISA ve immünohistolojik inceleme ile değerlendirildi. Bulgular: Diyabetik olmayan sıçanlarda sitagliptin anksiyete düzeylerini artırmış, prefrontal kortekste GLP-1 ve GLP-1 reseptör düzeyleri ile plazma GLP-1 düzeylerini azaltmıştır (p <0.05). Ayrıca, anksiyete ile prefrontal korteksteki GLP-1 reseptör düzeyleri arasında güçlü bir pozitif korelasyon bulunmuştur (r = 0.63, p <0.01). Diyabetik sıçanlar yükseltilmiş artı labirent testinde daha fazla anksiyete benzeri davranış sergilemiştir (p <0.05). Diyabetik sıçanlarda prefrontal kortekste GLP-1 reseptör düzeyleri azalmıştır (p <0.05). İleum GLP-1 ve GLP-1 reseptör düzeyleri ise diyabetik sıçanlarda düşük bulunmuştur (p <0.05). Diyabetiklerde sitagliptin anksiyete benzeri davranışı etkilememiş, prefrontal korteks ve ileum GLP-1 reseptör düzeylerini değiştirmemiş; ancak ileum GLP-1 düzeylerini azaltmıştır (p <0.05). Sonuç: GLP-1'in sağlıklı sıçanlarda prefrontal korteks GLP-1 seviyesi ile korele olarak anksiyete benzeri davranışı artırdığı, diyabetik sıçanlarda ise prefrontal korteks GLP-1 seviyelerini ve anksiyete benzeri davranışı etkilemediği görülmüştür. Anahtar sözcükler: GLP-1, anksiyete benzeri davranış, diyabet, sitagliptin