Sedat Öztoprak'un ud icrasındaki nota ve icra farklılıklarının incelenmesi

Bu araştırmada, Sedat Öztoprak'a ait dört eser ve diğer bestekârlara ait dört eser olmak üzere sekiz eserde Udî Sedat Öztoprak'ın ud icrasının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle Sedat Öztoprak'ın kendisine ait olan Mahur Saz Semaisi, Şehnaz Saz Semaisi, Şehnaz Buselik Saz Semaisi, Tahir Oyun Havası ile tarafımızdan notaya alınan bestecisi meçhul Anadol Sefası, Evlerinin Önü Yonca, Elmalı Yârim ve Çek Kürekçi adlı eserlerin kaynak notası bulunup transkripsiyonu yapılmış, daha sonrasında ilgili eserlere yönelik ud icrası; sol el tekniği, mızrap tekniği bakımından analiz edilmiş ve ulaşılabilen görsel, işitsel kaynaklar çerçevesinde kaynak nota ile icra edilen nota arasındaki farklar gösterilmiştir. Bu doğrultuda Sedat Öztoprak'ın saklı kalmış ud icrası somut veriler eşliğinde ortaya çıkarılmış ve ud ile ilgili yapılan çalışmalara katkı sağlaması da amaçlanmıştır. Araştırma, betimsel nitelikte bir araştırma olup, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Sedat Öztoprak'ın ud ile icra ettiği eserler, örneklemini ise (internet, mülakat tekniği yöntemiyle görüşme sağlanan Sedat Öztoprak'ın aile akraba ayrıca plak, kaset, CD araştırılarak elde edilen) Mahur Saz Semaisi, Şehnaz Saz Semaisi, Şehnazbuselik Saz Semaisi, Tahir Oyun Havası, Anadol Sefası, Evlerinin Önü Yonca, Elmalı Yârim, Çek Kürekçi olmak üzere ulaşılabilen sekiz eser oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini teşkil eden eserler ve ilgili veriler literatür taraması yapılarak elde edilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda; Sedat Öztoprak'ın ud icrasının; sol el tekniği bakımından, eserlerin büyük bir kısmını udda açık pozisyon olarak adlandırılan II. pozisyonda, diğer pozisyonları gerektiren melodileri ise daha çok tek tel üzerinde pozisyon geçişleri sağlayarak icra ettiği, süsleme teknikleri bakımından bireysel icrasında çarpma ve çift çarpmaya daha sık yer verdiği bunların yanında tremolo, çarpma glissando, glissando, pedal ses tekniklerini kullandığı, mızrap tekniği bakımından ise alt-üst mızrap vuruşlarını düzenli sırayla icra ettiği ,icra-nota farklılığı kapsamında tartım çeşitliliği bakımından; ortak icralarda kaynak notanın değerini daha büyük değerlere böldüğü, bireysel icrasında ise daha küçük değerlere ayırdığı, en çok tercih ettiği tartım çeşitliliğinin 4'lük değerdeki notayı dört 32'lik iki 16'lık değere bölerek icra ettiği, ezgi çeşitliliği bakımından ise çift ses kullanarak, nota aralarına ekleme yaparak, sıralı gelen perdeler yerine atlamalı sesler kullanarak, sus olan yerlerde ezgiyi güçlendirmek amacıyla pes perdeleri kullanarak icrayı farklılaştırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır.