Şemsüddin Muhammed el-Mısrî eş-Şafii'nin Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azîm adlı eseri üzerine tahkik ve incelenmesi (Fussilet Suresinin başından Zuhruf Suresinin sonuna kadar

Bu araştırmada Semsüddîn Muhammed el-Mısrî'nin (ö. 896) Kur'an tefsirini konu alan bir el yazmasının tahkiki yapılmıştır. Çalışma Fussilet, Şûrâ ve Zuhruf Surelerini kapsamaktadır. Takip edilen yönteme gelince, araştırmacı bu çalışmada müellifin hayatı ve ilmî kişiliğini tanıtırken betimleyici tarihsel metodu kullanmıştır. Müellifin alıntılarını eleştirel bir yöntemle incelemiştir. Metnin tahkikinde ise İSAM (İslam Araştırmaları Merkezi) metodunu esas almıştır. Araştırmada ulaşılan önemli sonuçlar şunlardır: Araştırma öne çıkan yönü, hakkında pek bilgi olmayan müellifin yaşadığı asrın kültürel özelliklerini göstermektedir. Müellif eserini rivayet ve dirayet metotlarıyla yazılmış meşhur müfessirlerin tefsirlerinden derlemiştir. Yine müellif eserine fıkıh, hadis, dil vb ilimlerle ilgili faydalı bilgiler eklemiştir. Mısrî, ayetleri açıklarken görüşlerini tefsir alimlerinin sözleriyle desteklemiş; âyetlerin okunuş biçimlerine ve bunların ifade ettiği anlamlara önem vermiştir. Yine ayetleri açıklarken ve yorumlarken hadislerle delillendirmiştir. Müellif nahiv, sarf ve belagat gibi dilsel meselelere oldukça önem vermiş, özellikle de lafızların delaletlerini açıklarken Kur'an ayetleriyle mukayeseli bir biçimde istifade etmiş ve bunları kitabında zikretmeyi unutmamıştır. Kelimelerin sözlük anlamları ve onların yorumunu önemsemiştir. Mısri tefsirini sahabe, tâbiûn, müfessirler, fakihler, muhaddisler ve dilcilerin görüşleriyle desteklemiştir. Müellif, Kurtubî ve Beyzâvî gibi ilim adamlarından alıntılar yapmış olmasına rağmen, çoğu yerde onları ismen zikretmemiş, eserinde pek çok zayıf hadise yer vermiş, tefsirinde bir inceleme yapmadan alimlerden çok fazla alıntı yapmıştır. Ayrıca müfesirin kelimelerin sözlük anlamlarının farklılıklarını açıklamakla iktifa etmeyip lafızlar arasındaki delalet farklılıklarını da genişleterek açıkladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Şemsü'd-dîn Muhammed Mısrî, Fussilet Suresi, Şura Suresi, Zuhruf Suresi, Tahkik.