Senkron uzaktan matematik eğitimine yönelik motivasyon ve öz-düzenleme düzeyleri: Bir ölçek geliştirme çalışması

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin çevrimiçi uzaktan matematik derslerine yönelik motivasyon ve öz-düzenleme becerilerini ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışmada nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Ölçek geliştirme süreci altı adımda gerçekleştirilmiştir. İlk adım olarak madde havuzunun oluşturulması için literatür taraması yapılmıştır. Literatürde yer alan uzaktan eğitim, motivasyon ve öz-düzenleme kavramları incelenmiştir. Bu kavramlar ile ilgili ulusal ve uluslarası çalışmalar incelenmiştir. Bununla birlikte bu kavramların farklı değişkenler ile ilişkisine yer veren çalışmalara yönelik literatür taraması yapılarak ana kavramları etkileyen etmenler araştırılmıştır. Bu sayede bu kavramlara yönelik genel boyutlar belirlenmiştir. Ardından örneklemi oluşturan gruptan rastgele seçilen 20 öğrenci ile görüşme yapılarak madde havuzunu oluşturacak maddeler ile ilgili fikir sahibi olunmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında kullanılacak ölçek türü belirlenmiştir. Ölçek türünü belirlerken, kullanım kolaylığı, ölçülecek özellikler ve katılımcıların seviyeleri göz önünde bulundurularak 5'li likert tipi ölçek tercih edilmiştir. Üçüncü adımda hazırlanan madde havuzu ile ilgili uzman görüşü alınmıştır. Konu ile ilgili alanında uzman kişilerin görüşleri alınarak amaç için işe yaramayan veya aynı amaca hizmet eden maddelerde ölçekten atılmıştır. Ardından dil alanında uzman kişilerin görüşleri alınarak seviye, dil bilgisi ve anlatım yönünden azaltma ve düzeltmeler yapılmıştır. Dördüncü aşama ise pilot uygulamanın yapılmasıdır. Asıl uygulamada karşılaşılabilecek sorunları önceden görerek engellemek ve anlaşılırlığını test etmeye yönelik pilot uygulama yapılmıştır. Burada temel amaç ölçeğin anlaşılabilirliğini test etmektir. Gerçekleştirilen pilot uygulamada yanlış anlaşılabilecek veya anlaşılması zor olan herhangi bir maddeyle karşılaşılmamıştır. Dolayısıyla bu adımda hiçbir madde çıkarılmamıştır. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. İlk olarak faktör yükleri incelendiğinde motivasyon ölçeğinde iki, öz-düzenleme ölçeğinde ise üç maddenin 0,30' un altında kaldıkları için ölçekten çıkarıldılar. Yapılan analizler sonucunda uyum indekslerinin literatüre göre kabul edilebilir ve mükemmel uyum gösterdiği görülmüştür. Son adım olarak güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilerek çalışmada ölçeğe ait maddelerin madde toplam korelâsyonlar belirlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık ölçümleri için tercih edilen Cronbach Alpha katsayısı motivasyon ölçeği için 0,881 ve öz-düzenleme ölçeği için 0,875 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarına ait Cronbanch Alpha katsayıları ise; Motivasyon için (dikkat 0,729; ilişki 0,753; güven 0,721; doyum 0,712 ve eylem 0,709), öz-düzenleme (davranışsal 0,801; çevresel 0,729 ve gizli 0,705) olarak hesaplanmıştır. Ayırt ediciliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilen alt ve üst %27'lik grupların puan ortalamaları arasındaki farklılığın 0,01 düzeyinde anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonucunda geçerli ve güvenilir bir ölçek oluşturulmuştur.