Sezaryen uygulanan gebelerde preoperatif klasik müzik dinletisinin tükürük kortizol düzeyi ve anksiyete üzerine etkisi

Amaç: Müzik, rejyonal anestezi uygulanmış hastalarda anksiyeteyi azaltmak için non-farmakolojik bir yöntem olarak çeşitli çalışmalarda kullanılmıştır. Literatürde müziğin anksiyete üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar genellikle sadece anksiyete anketleri kullanılarak yapılmıştır. Bu nedenle, bu çalışmada rejyonal anestezi altında sezaryen ameliyatı olan hastalarda müziğin perioperatif anksiyeteye etkisini; nesnel bir belirteç olan tükürük kortizol düzeylerine de bakarak değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza spinal anestezi altında sezaryen cerrahisi uygulanan, yaş aralığı 20-42 (ortalama 30±6) yıl olan 60 tane kadın hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen gebeler ameliyat günü sabah serviste ziyaret edilerek hastaların yaşı, boyu, kilosu, vücut kitle indeksi, gebelik haftası, eğitim durumu, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, sigara kullanımı, önceki anestezi deneyimleri kaydedildi. Gebelerden STAI-S ve BAI ölçeğini doldurmaları istendi (STAI-S 1, BAI 1 ). Hastaların anksiyete düzeylerini değerlendirebilmek için kortizol seviyesini ölçmek amacıyla tükürük örneği alındı (kortizol 1). Hastalar ameliyathaneye geldiğinde kapalı zarf yöntemi ile iki gruba ayrıldı. Grup M' ye bekleme odasında 30 dakika (dk) boyunca kulaklık ile 432 Hz klasik müzik dinletildi. Grup K'ye herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Her iki grubun 15'er dk arayla kan basıncı, kalp hızı, SpO2 kaydedildi. 30 dk sonunda her iki gruptaki hastalardan tekrar STAI-S ve BAI ölçeğini doldurmaları istendi (STAI-S 2 ve BAI 2) ve tükürük örneği alındı ( kortizol 2). Operasyon odasında grup M' deki hastalar müzik dinlemeye devam etti. Her iki grubun 15'er dk arayla kan basıncı, kalp hızı, SpO2 kaydedildi. Postoperatif derlenme odasında çıkarılan hastalar burada 30 dk bekletildi bu sürede kan basıncı, kalp hızı, sP02 değerleri kaydedildi; bu sürenin sonunda hastalardan tekrar anksiyete ölçeklerini doldurmaları istendi (STAI-S 3, BAI 3) ve tükürük örneği alındı (kortizol 3). Bulgular: Çalışmamızda demografik veriler, gebelik haftası, sigara kullanımı, eğitim durumu, kronik hastalık, intraoperatif komplikasyon, birinci dakika ve beşinci dakikada değerlendirilen bebek APGAR skorları gruplar arasında benzerdi. STAI-S 1 ve BAI 1 skorları gruplar arasında istatistiksel olarak benzerdi (p>0,005). STAI-S 2, STAI-S 3 skorları arasında gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p<0,001). BAI 2 ve BAI 3 skorlarında da istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p=<0,001 ve p=,006). Gruplar arası kortizol 1 düzeyleri istatistiksel olarak benzerdi (p= 0,509). Kortizol 2 düzeyleri arasında gruplar arası anlamlı fark mevcuttu (p= 0,033). Gruplar arası postoperatif kortizol düzeyleri arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p= 0,736). Gruplar arası kan basıncı ve kalp hızı değerleri preoperatif bekleme odasında grup M'de düşmüş olup bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p=0,001) STAI-S 1-2-3 ile BAI 1-2-3 arasında istatiksel olarak pozitif yönde korelasyon olduğu görüldü. Sonuç: Çalışmamızda müzik dinletilen grupta anksiyete skorlarının ve tükürük kortizol düzeylerinin daha düşük olduğu saptadık. Tükürük kortizol düzeylerinin de azalmış olması müziğin anksiyete üzerindeki olumlu etkisini nesnel bir belirteç olarak desteklemektir. Müzik; uygulaması basit, ucuz, non invaziv ve yan etkisi olmayan bir yöntemdir. Müziğin anksiyeteye olan etkisini araştırmaya yönelik farklı hasta popülasyonlarında, daha fazla hasta ile daha geniş kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Sezaryen, Müzik, Tükürük Kortizolü, Anksiyete