Sigara paketleri üzerindeki uyarı amaçlı resim ve metinlerin sigara içme davranışı üzerine etkisi: Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerde çalışanlar üzerine bir alan taraması

Gaziantep İli Kamu Hastaneleri Birliği'ne bağlı hastanelerde görev yapan sağlık çalışanları üzerine, sigara paketleri üzerinde yer alan uyarı amaçlı resim ve metinlerin sigara içme davranışına etkisi araştırılmıştır. Araştırmaya 458 sağlık çalışanı katılmıştır. Verilerin analizinde; yüzde, frekans ve ki-kare testleri kullanılmıştır. Katılımcıların %42.8'i hemşire-ebe, %22.5'i uzman hekim, %19.9'u laboratuar-anestezi-röntgen teknisyeni, %14.8'i de pratisyen hekimdir. Katılımcıların sigara içme oranı %41.4 bulunmuştur. Sigarayı bırakmak isteyenlerin oranı %52.6 olarak saptanmıştır. Sağlık çalışanları, sigara paketlerindeki birleşik uyarılardan yüksek oranda (%61.5) etkilenmişlerdir. Katılımcıların çoğu bu uygulamanın sigara ile mücadelede etkili olabileceğini düşünmektedir (%43.9). Sigara bırakmada en önemli etken (%56.5) sigaraya bağlı sağlık sorunlarının varlığı olmuştur. Kapalı alanlarda sigara içme yasağı sigara ile mücadelede en etkili yöntem olarak görülmüştür. Sigara paketleri üzerindeki birleşik uyarılar hem sigara bırakma nedeni arasında hem de sigara ile mücadelede en az etkisi olan yöntem olarak görülmüştür, demografik özellikler açısından ve sigara içme durumlarına göre gruplar arasında farklılık saptanmamıştır (p>0.05). En etkili görülen uyarılar sırasıyla; 'hamile iken sigara içmek bebeğe zarar verir'(%72.1), 'çocuklarınızı koruyun, onlara dumanınızı solutmayın' (%66.8), 'sigara içmek ölümcül akciğer kanserine neden olur' (%59.6) ve en az etkili görülen uyarılar ise sırasıyla; 'sigarayı bırakmak için doktorunuzdan ve size en yakın sağlık ocağından yardım isteyin' (%31.7), 'sağlık kuruluşları sigarayı bırakmada size yardımcı olur' (%38.2) ve 'sigara içenler genç yaşta ölür' (%41.3) uyarıları olmuştur. Bu çalışma sonucunda, sigara içme oranları yüksek olan sağlık çalışanlarının öncelikle sigarayı bırakma konusunda eğitim programlarına alınması daha sonra da sigara ile mücadelede desteklerinin alınması gerektiği ortaya konmuştur. Sigara içme davranışı üzerinde, sigara paketleri üzerine konulan uyarı amaçlı resim ve metinlerde etkili görülenlerin içeriği daha da zenginleştirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanı, Sigara Paketleri, Uyarı Amaçlı Resim ve Metinler.