Sinemada iğrenme duygusunun estetik varoluşu

Yüz yıldan fazla bir süredir hayatımızda olan sinema sanatı gündelik yaşantılar ve edinimlerden pek çoğunu içermektedir. Ayrıca sinema filmleri ele aldıkları temalar neticesinde mutluluk, üzüntü, korku, gerilim, heyecan ve iğrenme gibi pek çok duyguyu içinde barındırmaktadır. Çalışmanın amacı sinema filmlerinde sıklıkla karşılaştığımız duygulardan biri olan iğrenme duygusunu sağlayan unsurları tespit etmek ve bu unsurların sinemadaki estetik varoluşunu sorgulamaktır. Ayrıca iğrenme duygusuna neden olan iğrenç unsurların sinema filmlerine yaptığı katkı da çalışmanın sorgulama kapsamında yer almaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde iğrenç kavramıyla ilgili kuramsal bilgilere yer verilmiş, iğrenme duygusunun yapısına ve hangi şartlarda oluştuğuna dair kanılar ortaya konulmuştur. Yapılan literatür taraması sonucunda iğrenme uyandıran nesnelerin biçimlerine göre kategorize edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu kategorilendirme çalışması İngiliz kuramcı Colin McGinn'e aittir. Bu bölümde McGinn'in araştırmalarının yanında iğrenç nesne ile ilgili birçok çalışma ortaya koyan Bulgar psikanalist Julia Kristeva'nın çalışmaları da dikkate alınmıştır. Kristeva'nın sıklıkla üzerinde durduğu "abject" kavramı çalışmanın konusu olan iğrenme duygusuyla ilgili literatür taramasına ışık tutmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise iğrenme duygusu ile ilgili kuramsal çalışmalara yer verilmiştir. Bu bölüm iğrenme duygusunun, duygularla ilgili temel teoriler doğrultusunda analiz edilmesini içermektedir. Bölümün amacı, seçilen filmlerin analizi yapılmadan önce iğrenme duygusunun yapısıyla ilgili ayrıntılı kuramsal bilgi vermektir. Çalışmanın son bölümü olan üçüncü bölümde ise estetik kavramından bahsedilmiş, sinemada estetiğin gelişimiyle ilgili genel bilgi verilmiştir. Literatür taraması ışığında seçilen iki örnek film bu bölümde analiz edilmiştir. Birçok farklı türde iğrenç unsur barındıran bu filmlerden seçilen sahneler fenomenolojik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Sahnelerde yer alan iğrenç unsurların neler olduğu, bu unsurların iğrenmeyi nasıl sağladığı, iğrenç unsurların belirgin olup olmadığı, yönetmenin oluşturduğu sinematografinin iğrenme duygusunu ne derece etkilediği gibi sorulara cevap aranmıştır.