Şizoaffektif bozukluğu olan hastalarda metabolik sendrom sıklığının incelenmesi

Kronik psikiyatrik hastalığı olan bireylerin genel nüfusa göre beklenen yaşam sürelerinin 10-15 yıl düştüğü tahmin edilmekte, şizofreni de bu sürenin genel topluma oranla %20 daha kısa olduğu bildirilmektedir. Şizoaffektif bozukluğun etyolojisinin, şizofreni ve ikiuçlu bozukluk etyolojisine benzer olduğunu iddia eden çalışmalar ve tedavi ajanlarının benzerliği dikkate alındığında, bu durum şizoaffektif bozuklukta da, metabolik sendrom (MetS) ve kardiyovasküler hastalık görülme sıklığının artışına işaret etmektedir. Bu çalışmayla şizofreni ve ikiuçlu hasta gruplarının bir parçası olmadan, yalnızca şizoaffektif populasyonda metabolik sendrom sıklığını ve bunun kullandıkları ilaçlarla ilişkisini incelemeyi planladık. DSM-IV'e göre şizoaffektif bozukluk ikiuçlu tip ve depresif tip tanısı konulan 80 hasta çalışmaya alındı. Daha sonra 3 hastanın ilaç kullanımı olmaması sebebiyle çalışmadan dışlandı. Hastalara sosyodemografik ve klinik bilgilendirme formu uygulandı. Hastalardan venöz kan örnekleri alındı. Her iki gruptaki hastaların biyokimyasal olarak açlık kan glukozu, LDL, HDL, total kolesterol ve trigliserit düzeyleri ölçüldü. Arteryel kan basıncı, boy, vücut ağırlığı ve bel çevresi ölçümleri yapıldı. Metabolik sendrom açısından değerlendirme; NCEP-ATP III (National Cholesterol Education Program -Adult Treatment Protocol), NCEP-ATP IIIA (National Cholesterol Education Program-Adapted Adult Treatment Protocol) ve IDF (International Diabetes Federation) tanı kriterlerine göre ayrı ayrı hesaplandı. 77 şizoaffektif bozukluk hastasının katıldığı bu çalışmada hastalarının yaş ortalaması 36, hastalık süresi 12.6 yıl olarak hesaplandı. MetS sıklığı; ATP III tanı ölçütlerine göre %33.8, ATP III A'ya göre %36.4 ve IDF tanı ölçütlerine göre ise %44.2 olarak tespit edilmiştir. Hastaları tipik, atipik ve tipik&atipik antipsikotik alanlar şeklinde 3 gruba ayırdığımızda, ATP III'e göre gruplar arasında MetS sıklığı açısından anlamlı fark saptanmamıştır ancak antipsikotiğe ek antidepresan kullanımıyla MetS sıklığı arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur. MetS riski yönünden kullanılan antipsikotiklerin çoktan aza doğru sıralaması klozapin, ketiyapin=risperidon, olanzapin, aripiprazol, tipik antipsikotikler şeklinde olmuştur. Flupentiksol ve ziprasidon kullanan hastalarda her üç tanı ölçütlerine göre metabolik sendrom saptanmamıştır. Sonuçlarımız genel nüfus taramalarından elde edilen sonuçlarla kıyaslandığında şizoaffektif bozuklukta artmış metabolik sendrom ve kardiyovasküler hastalık riskine işaret etmektedir. Şizofreni veya duygudurum bozuklukları ile ilgili çalışmaların bir parçası olmadan, sadece şizoaffektif bozukluk populasyonunda gerçekleştirilecek sistemli araştırmalara ihtiyaç vardır.