Sınıf dışı etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisi

Yapılan bu araştırmanın amacı, fen bilimleri dersi elektriğin iletimi ünitesinin öğretiminde okul bahçesinde yapılan sınıf dışı etkinliklerin, 6. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisini incelemektir. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Çalışma Amasya ilindeki bir ortaokulda 2016/2017 Eğitim Öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Uygun örnekleme yöntemi ile seçilen çalışma grubunu 22 deney, 27 kontrol grubu olmak üzere toplam 49 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ve 34 sorudan oluşan elektriğin iletimi Ünitesi Akademik Başarı Testi ve Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeğinden elde edilmiştir. Ölçme araçları çalışma başlangıcında hem deney grubuna hem de kontrol grubuna ön test olarak uygulanmıştır. Seçilen ünite araştırmacı tarafından her iki gruba da öğretim programının öngördüğü şekilde anlatılmış, ancak sadece deney grubuna önceden hazırlanan sınıf dışı etkinlikler her dersin son 20 dakikasında kazanım sırasına göre okul bahçesinde ek olarak uygulanmıştır. Çalışma sonucunda aynı ölçme araçları her iki gruba son test olarak uygulanmıştır. Akademik başarı testi ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği ile toplanan nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama ve standart sapma ile parametrik analiz yöntemlerinden bağımsız t-testi kullanılmıştır. Son testler uygulandıktan sonra deney grubu öğrencileri arasından rastgele seçilen 8 öğrenciye araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formundaki 3 soru yöneltilmiştir. Sorulara verilen cevaplar ses kaydı ile kayıt altına alınmış ve elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda deney ve kontrol gruplarına ön test olarak uygulanan akademik başarı testi ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği ön test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu durum çalışma öncesinde deney ve kontrol grubunun birbirine denk olduğunu göstermiştir. Son test sonuçlarına göre; deney ve kontrol gruplarının akademik başarı testi ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeğini oluşturan beş adet alt faktörden, 1. faktör olan Araştırma Yapmaya Yönelik Motivasyon, 2. faktör olan Performansa Yönelik Motivasyon, 4. faktör olan İşbirlikli Çalışmaya Yönelik Motivasyon ve 5. faktör olan Katılıma Yönelik Motivasyon için son test puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir. Sadece fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeğinin 3. faktörü olan İletişime Yönelik Motivasyon açısından deney ve kontrol grubu son test puanları arasında anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının puanları arasında anlamlı düzeyde farklılık olmamasının, sınıf dışı etkinliklerin uygulanması için sürenin yeterli olmamasından ve okul bahçesinin öğretime elverişli olmamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bununla birlikte deney grubu ile yapılan görüşme sonucunda öğrencilerin fen dersine ve sınıf dışı etkinliklere yönelik görüşlerinin olumlu yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Dersi, Sınıf Dışı Etkinlik, Okul Bahçesi, Akademik Başarı ve Motivasyon, Elektriğin İletimi