Sınıf öğretmenliği eğitimi alanında lisansüstü akademik danışmanlığı konusunda beklentiler, yaşanılan sorunlar ve çözüm önerileri

Araştırma, sınıf öğretmenliği eğitimi alanındaki lisansüstü akademik danışmanlığının durumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda akademisyenlerin ve lisansüstü öğrencilerinin; akademik danışmanlık olgusuna ilişkin algılarını, akademik danışmanlıktan beklentilerini, akademik danışmanlık sürecinde yaşadıkları problemleri ve bu problemlere ilişkin çözüm önerilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Belirtilen amaçlar doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmada model olarak ise nitel araştırma türlerinden biri olan olgubilim (fenomenoloji) kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Ege Üniversitesi'nde bulunan Sınıf Öğretmenliği/Eğitimi lisansüstü eğitim programlarında eğitim alan tezli yüksek lisans öğrencileri, doktora öğrencileri ve yine aynı programda akademik danışmanlık yürüten akademisyenler oluşturmaktadır. Araştırmanın lisansüstü eğitim akademik danışmanlığı konusundaki algılara ilişkin bulgularına göre hem akademisyenlerin hem de lisansüstü öğrencilerinin akademik danışmanlık olgusuna ilişkin olumlu yönde algıya sahip oldukları görülmüştür. Yine hem akademisyenler hem de lisansüstü öğrencileri akademik danışmanlığı genel olarak bir yol gösterme süreci olarak tanımlamakta oldukları ortaya çıkmıştır. Lisansüstü eğitim akademik danışmanlığı konusundaki beklentilere ilişkin bulgulara göre hem akademisyenlerin hem de lisansüstü öğrencilerin akademik danışmanlık konusunda birbirlerinden çeşitli beklentilerinin olduğu görülmüştür. Bu beklentiler incelendiğinde danışmanların lisansüstü öğrencilerden en çok; lisansüstü eğitime belli bir hedefle başlamaları, lisansüstü eğitim sürecine ilişkin becerileri ders döneminde edinmiş olmaları ve birey olarak hem akademiye hem hayata ilişkin bazı konularda donanımlı olmalarını bekledikleri görülmüştür. Lisansüstü öğrencilerin ise akademik danışmanlardan en çok; epostalara ve çalışmalarla ilgili düzeltmelere zamanında geri dönüt sağlamalarını, öğrenciyle empati kurmalarını, ulaşılabilir olmalarını, zaman ayırmalarını ve bire bir uygulamalı çalışma yapmayı bekledikleri ortaya çıkmıştır. Lisansüstü eğitim akademik danışmanlığı konusunda yaşanan problemlere ilişkin bulgulara göre; akademisyenlerin akademik danışmanlık konusunda en çok tez aşamasında lisansüstü öğrencilerin hem bilimsel araştırma becerileri hem de bilimsel araştırma yöntemleri konusundaki eksiklikleri nedeniyle sorunlar yaşamakta oldukları ortaya çıkmıştır. Lisansüstü öğrencilerinin ise akademik danışmanlık sürecinde en çok; akademisyenlerin zamanında geri dönüt sağlamaması, araştırma yöntemleri konusunda yeterli yönlendirilmedikleri ve tercih etmediği bir danışmanla çalışması konularında problemler yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca sınıf öğretmenliği alanında lisansüstü eğitimine devam eden öğrencilerin en önemli sorununun alan uzmanı akademisyen bulamamak ve bu doğrultuda sınıf eğitiminde istedikleri konu ve alanda çalışma yürütememek olduğu ortaya çıkmıştır. Lisansüstü eğitim akademik danışmanlığı konusunda yaşanan problemlere ilişkin çözüm önerileriyle ilgili bulgulara göre; akademisyenlerin çözüm önerileri arasında en çok üzerinde durulan iki konu vardır. Bunlardan ilki; özellikle yüksek lisans öğrencilerini bilimsel hazırlık gibi bir yıllık bir süreçten geçirerek yüksek lisans derslerine o şekilde başlamaları şeklindedir. İkincisi ise akademik danışmanlık yürütecek olan akademisyenlerin mutlaka "akademik danışmanlık" ile ilgili bir eğitimden geçmesi ve akademik danışmanlık için bir çerçeve çizilmesi gerektiği şeklindedir. Lisansüstü öğrencilerin çözüm önerileri görüşleri incelendiğinde; öğrencilerin çözüm önerisi olarak en sık görüş belirttiği konunun lisansüstü eğitimleri boyunca kendilerine danışmanlık edecek kişileri kendileri seçmek olduğu görülmüştür. Bunun ardından öğrencilerin çözüm önerisi olarak en sık görüş belirttiği konunun "akademik yazma" ve "analiz programları" konularında ayrıntılı eğitim almak olduğu ortaya çıkmıştır.