Soğuk savaş sonrası etnik çatışmalar bağlamında iki ülke: Yugoslavya ve Gürcistan karşılaştırmalı analiz

Sovyetler Birliği‟nin dağılması ve Soğuk SavaĢ‟ın son bulmasıyla birlikte çalıĢmada ele alınan iki ülke olan Yugoslavya ve Gürcistan‟da tarihsel fay hatlarını harekete geçirerek, köklü değiĢimlere neden olmuĢtur. Yugoslavya ve Sovyet Birliği‟nde komünizmin savunduğu sınıfsız toplum ve bireysel kimliklerden uzak bir toplum yaratma hedefi dünya genelinde baĢarısız olduğu gibi her iki bölgede de sınıfta kalmıĢtır. OluĢturulmak istenen ulus üstü kimlik yani Yugoslav ile Sovyet vatandaĢı her iki bölgede de baĢarısızlıkla sonuçlanmıĢtır. Her iki bölgenin halkarının kendi kimliklerinden vazgeçmemesi ve Soğuk SavaĢ sonrası her iki bölgede oluĢan otorite boĢluğu etnik milliyetçilik akımlarının doğmasına, geliĢmesine ve saldırgan hale gelmesine neden olmuĢtur. Yugoslavya‟da yükselen Sırp milliyetçiliği ve diğer cumhuriyetleri egemenliğine katma isteği, diğer etnik gruplarda milliyetçilik akımlarını tetiklemiĢ ve Sırp karĢıtı milliyetçiliğin geliĢmesine neden olmuĢtur. Gürcistan‟ın bağımsızlığı ile göreve gelen Gamsahurdiya‟nın "Gürcistan, Gürcülerindir" mantığı ile tamamen Gürcü denetiminde bir merkeziyetçi otorite kurmaya çalıĢması aynı Yugoslavya‟da olduğu gibi tepkisel olarak etnik gruplar arasında milliyetçiliğin canlanmasına ve ayrılıkçı fikirlerin doğmasına neden olmuĢtur. Her iki bölgede etnik milliyetçilik akımlarının yanında ekonomik ve siyasi krizlerin yaĢanması bölgede gerilim artmasına neden olmuĢtur. Aynı zamanda her iki bölgede de bu yaĢanan krizlerden kurtulmanın yegâne yolu etnik milliyetçilikte ve Ģovenizmde aranmıĢtır. Bir diğer faktör ise, uluslararası konjonktürde yaĢanan yapısal değiĢikler sonucu Yugoslavya‟nın kanlı bir Ģekilde parçalanmasına, Gürcistan‟ın bağımsızlığı ilan eder etmez kendisini etnik çatıĢmaların içinde bulmasına neden olmuĢtur. Bölgesel bir sorundan çıkarak uluslararası birer soruna dönüĢen etnik çatıĢmalar ABD ile RF‟yi karĢı karĢıya getirmiĢtir. Her iki güç uluslararası tepkileri umursamaksızın bölgelere askeri harekâtlar gerçekleĢtirmesi aynı zamanda uluslararası sisteminde sorgulanmasına neden olmuĢtur. ÇalıĢmada karĢılaĢtırmalı analiz metodolojisi ile her iki ülkenin Soğuk SavaĢ sonrası nasıl bir Ģekilde etnik çatıĢmaların çemberine sürüklendiği, ulus üstü kimliğin yaratılmasındaki baĢarısızlık, otorite boĢluğunun yaĢanması, devletlerin devletleĢme sürecini nasıl sancılı bir Ģekilde yaĢadığını ve etnik milliyetçiliğin her iki tarafta da nasıl bir yıkıcı rol oynadığına ıĢık tutulmaya çalıĢılmıĢtır. iii Anahtar Kelimeler: Yugoslavya, Gürcistan, Etnik ÇatıĢma, Soğuk SavaĢ, Ulus-Üstü Kimlik, Milliyetçilik.