Solunumsal yoğun bakım ünitesinde acinetobacter baumannii izole edilen hastaların klinik özellikleri ve tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi

Amaç: Acinetobacter baumannii önemli nozokomiyal patojenlerden biridir. Acinetobacter enfeksiyonları hastanede kalış süresinin uzamasına, mortalite ve morbiditeye neden olur. Biz bu çalışmamızda, solunumsal yoğun bakımımızda çalışılan kültür sonuçlarında A. baumannii üreyen hastalara ait demografik verileri, mortalite üzerine etkili risk faktörlerini, hastaların klinik özelliklerini ve tedaviye yanıtlarının sonuçlarını değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve metod: Çalışma Ocak 2015–2017 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesi(YBÜ)'nde yapıldı. Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesi'nde en az 48 saat yatan hastalardan, kültür sonuçlarında A. baumannii üremesi olanlar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, kullandıkları ilaçlar, komorbiditeleri, klinik ve laboratuar bulguları, hastanede yatış süreleri ve hastanede uygulanan medikal tedaviler, NIMV/IMV ihtiyaçları, uygulanan ivaziv ve noninvaziv işlemler(trakeostomi, idrar sondası, entübasyon, mekanik ventilatör, trakeostomi, santral venöz kateter, nazogastrik sonda) dosya verilerinden retrospektif olarak değerlendirildi. YBÜ'ne yatışlarının ilk gününe ait parametrelere bakılarak APACHE II, SOFA ve GKS değerleri hesaplandı. Hastaların A. baumannii üremesinin ilk günü ve tedavinin beşinci günü klinik ve laboratuar bulguları kaydedildi. Bulgular: Göğüs Hastalıkları Solunumsal YBÜ'nde kültürlerinde A. baumanni üremesi olan 97 hastanın 64'i (%65.8) erkek, 33'ü (% 34.2) kadındı. Yaş ortalaması 66.2± 20.1 yıldı. Solunum YBÜ'ne gelmeden önce hastaların 89(%91.8)'u başka bir klinikte yatmaktaydı. Son üç ay içinde hastaların 4(%4.1)'ünde sistemik steroid kullanım öyküsü vardı. Tüm hastalara 48 saat içinde antibiyotik tedavisi başlanmıştı. Hastaların %93.8'ne komorbiditeler eşlik etmekteydi. A. baumanni, sırasıyla %60 DTA, %22 kan kültürü, %8 idrar kültürü, %4 kateter ve %3 yara yerinden izole edildi. Hastaların A. baumanni üremesi sonrasında %67'sine vazopressör ajan(noradrenalin) desteği verildi. Hastaların genel mortalite oranı %84.5; otuz günlük mortalite oran %54.6 idi. YBÜ'nde ortalama yatış süresi (69.7± 17 gün) ölenlerde daha fazla idi(p<0.001). NIMV ve IMV uygulanma süresi ölen hastalarda daha fazla idi(p<0.001). APACHE II, SOFA ve GKS skorunun mortaliteye etkisi izlenmedi(Sırasıyla p=0.723, p=0.307, p=0.517). Hastaların otuz günlük mortalitesine; cinsiyet ve yaşın etkisi saptanmadı(p=0.677, p=0.149). Nörolojik hastalık, pnömoni, malignite, re-enfeksiyon, dekübit ülseri ve trakeostomi olması, hastaların otuz günlük mortalitesini arttırmaktaydı(p=0.030 , p=0.011, p=0.040, p=0.000, p=0.000, p=0.002, p=0.000, p=0.000, p=0.001 ). Hastalarımızın 84(%86.6)'ü entübeydi, 50(%60)'ında VİP gelişti ve 72(%75)'inde kolistin kullanımına bağlı ABY gelişti. Labaratuar değerlerinde ise lökosit sayısı, sodyum, CRP, ALT, üre azotu, kreatinin yüksekliği ve albumin, Ph, FİO2, PaO2/FİO2 düşüklüğü istatistiksel olarak mortalite üzerinde anlamlı bulundu(p=0.001, p=0.004, p<0.001, p=0.007, p<0.001, p=0.017, p=0.028, P<0.001, p=0.024, p<0.000). Regresyon analizinde ise beşinci gündeki CRP yüksekliği, albumin ve PaO2/FİO2' nin düşüklüğü mortalite riskini arttırmaktaydı(p=0.030, OR:0.912; P=0.148, OR:12.154; P=0.135, OR:1.013). Sonuç: A. baumannii bakteriyemisi, çoğunlukla hastane enfeksiyonu olarak gelişir ve mortalite oranı oldukça yüksektir. Hastalarda malignite, nörolojik hastalıklar, böbrek yetmezliği ve pnömoni gibi komorbiditelerin eşlik etmesi sürviyi olumsuz etkilemekte; bununla ilişkili olarak hastanede yatış sürelerinin uzaması, dekübitüs ülserleri ve trakeostomi açılmasına yol açabilmekte ayrıca beslenme zorluklarıyla ilişkili olarak hipoalbüminemi ve hipernatremi gelişebilmektedir. Bu risk faktörlerine sahip olan hastalarda mortalitede artışın daha ön planda olabileceği göz önünde bulundurulabilir ve yatışı sırasında bu riskleri barındıran hastalara, takiplerde bireysel farklı yaklaşımlar düşünülebilir.