Sosyal bilgiler 6. ve 7. sınıf ders kitaplarındaki haberlerin sosyal bilgiler öğretim programındaki değerler açısından incelenmesi

Toplumsal kabul görmüş doğruları içeren değerler bir yandan toplumu bir arada tutarken, diğer taraftan bireyin toplumsal bağını kuvvetlendirmektedir. Yeni yetişen neslin bu değerleri kazanabilmesi için sosyal bilgiler ders kitapları önemli bir role sahiptir. Fakat ders kitaplarında değerlerin kendi başına bir metin ya da doğrudan anlatımı yerine bir haber metni içinde yansıtılarak verilmesi hem değerin anlaşılmasını kolaylaştırmakta hem de davranışsal karşılığını gerçek hayattan örneklerle somutlaştırmaktadır. Bu nedenle sosyal bilgiler ders kitaplarındaki haber metinlerinin toplumsal değerleri içerme durumlarının değerlendirilmesi ihtiyaçtır. İlköğretim 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitabındaki haber metinlerinin değer aktarım durumlarının incelendiği bu çalışmada betimsel doküman incelemesi deseni benimsenmiştir. Araştırmanın materyalini 2018-19 Eğitim Öğretim yılında 6. ve 7. sınıflarda Sosyal Bilgiler ders kitabı olarak okutulması için MEB tarafından basılan sosyal bilgiler ders kitaplarındaki haber nitelikli metinler oluşturmaktadır. Metinlerin analizinde doküman analizi yönteminin tercih edildiği bu araştırmada haber metinlerinin her iki sınıf ders kitaplarında da değer aktarımı amacıyla etkin kullanıldığı tespit edilmiştir. Kitaplarda yer alan metin sayıları sınıflar açısından karşılaştırıldığında, 6. sınıf için değer aktarımı amacıyla tercih edilen metinlerin sayılarının 7. sınıflara göre daha fazla olduğu, metinlerin hemen her öğrenme alanında tercih edildiği, SBÖP'de yer alan her değerin metinler yoluyla aktarılmak için tercih edilmediği anlaşılmıştır. Haber metinlerinde aktarılan değerlerin çoğunun dolaylı yoldan aktarıldığı, geri kalanların aktarımında ise değer açıklamalı örnek olay veya sadece örnek olay yöntemlerinin tercih edildiği anlaşılmıştır.