Sosyal devlet ilkesi kapsamında idarenin tehlikeli salgın hastalıklarla mücadelesi

Tehlikeli salgın hastalıklar ile mücadele, ülkemiz de dâhil olmak üzere pek çok devletin sağlıklı bir toplum inşa etmek ve kamu düzenini sağlamak amacıyla önem vermesi ve bu doğrultuda çözümler üretmesi gereken elzem bir konudur. Bu konunun önemi günümüzde yaşanan Covid-19 salgınıyla daha iyi anlaşılmıştır. Yirminci yüzyılda Batı demokrasilerinde ortaya çıkan "sosyal devlet" kavramı gereği devletlerden, sosyal barış ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla ekonomik ve sosyal hayata aktif olarak müdahale etmeleri beklenmiştir. Dolayısıyla devletlerin sosyal devlet anlayışının bir yansıması olarak bireylerin refah içinde yaşamalarını garanti etmesi ve sağlık hakkını koruyan tedbirler alması gerekmektedir. Tehlikeli salgın hastalıklarla mücadele söz konusu olduğunda, idare bu tedbirleri, genel sağlığın korunması amacıyla kolluk faaliyetleri aracılığıyla yürütmektedir. Bu bakımdan tezin amacı, Anayasa'da belirtilen sosyal devlet ilkesi kapsamında, genel sağlığın korunması konusunda en büyük risklerden biri olan ve Anayasa'da "tehlikeli salgın hastalıklar" şeklinde ifade edilen salgın hastalıklar ile mücadelede idarenin sorumluluğunu, görev ve yetkilerini tespit etmektir. Bu doğrultuda ilk olarak salgınlarla mücadelede, sosyal devlet ilkesi çerçevesinde devletin pozitif yükümlülüğünün önemi ortaya konulmak istenmiştir. Bu amaçla sosyal devlet ile sağlık hakkı ilişkisi açıklanmış, sağlık hakkını gerçekleştirmede kamu sağlığını korumanın önemi ele alınarak salgın hastalıklar, idare hukuku disiplini yaklaşımıyla incelenmiştir. Bu doğrultuda konunun son dönemlerde disiplinler arası tartışılması dikkate alınmış ve farklı disiplinlere ilişkin kaynaklardan da yararlanılmıştır. Ayrıca salgın hastalıklarla mücadelede idarenin kolluk faaliyetleri ve bu faaliyetlerini yerine getirirken uyması gereken hukuka uygunluk sınırları en güncel mahkeme kararlarıyla açıklanarak idare hukuku çerçevesinde konu izah edilmeye çalışılmıştır.