Sovyet tarih yazımında SSCB-Türkiye ilişkileri (1945-1982)

Bu çalışmada, 1945-1982 yıllarını kapsayan SSCB-Türkiye ilişkileri, Sovyet Türkologlarının çalışmalarına ve Rusya arşiv belgelerine dayanılarak ele alınmıştır. Çalışma, iki rakip olan SSCB ile Türkiye arasındaki ilişkileri etkileyen unsurları; Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den Boğazlarda üs ve toprak talepleri, Türkiye'nin NATO üyeliği, Türkçülük, sağcı ve solcu akımları, askerî blokların oluşumu, Orta Doğu bulanımı, Kıbrıs krizi, Karayıp krizi gibi etkenleri Sovyet tarih yazımı açısından inceleme yöntemleriyle yazılmış, bazı önemli konularda ise karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmada, Moskova-Ankara hattında ortaya çıkan gelişmelerin yanı sıra Türkiye'nin izlediği iç politika konularının incelenmesinde Sovyet tarihçilerinin yaklaşımları, uyguladıkları politeknolojiler ve çalışma yöntemleri ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Sovyet Türkologlarının her bir aşamaya özgü kullandıkları ifade biçimlerinin, terimlerin önceki aşamalara kıyasla karşılaştırmalı olarak incelenmesi uluslararası ve bölgesel düzeyde değişen şartları belirlemektedir. Elde edilen bilgiler, SSCB-Türkiye ilişkilerini inceleyen Sovyet Türkologlarının Marksist-Leninist ilkelerine dayanarak ve Komünist Partinin en üst organı olan Politburonun siparişine uygun tarih yazdıklarını ve uyguladıkları yöntemlerle Türkiye'ye psikolojik baskı yaptıklarını ortaya koymaktadır. Çalışmada üç SSCB Başkanı'nın görevde olduğu süreçte iç ve dış faktörlerin etkisiyle iki ülke arasında oluşan normalleşme zemininde siyasi, ekonomik, bilim ve kültür ilişkilerinde gelişmeler olduğu ve bu bağlamda iş birliğinin ortaya çıktığı belirtilmiştir. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, Sovyet Türkologlarının Sovyet-Türkiye ilişkilerini her ne kadar Marksist-Leninist ilkelerine dayanarak yazmış olsalar da önemli konulara değinmekle dünya Türkolojisine katkı sağladıklarının altı çizilmiştir. Çalışma, Soğuk Savaş Dönemi'nde SSCB'de oluşturulan Türkiye imajının uluslararası ve bölgesel etkenlere dayandığını göstermiştir.