Spinal anestezi ile sezaryen yapılan hastalarda postoperatif 4 ve 6. saatlerde mobilizasyonun uygulanabilirliği ve etkinliğinin araştırılması

Amaç: Bu çalışmada, sezaryende spinal anestezi uygulanan ve perioperatif herhangi bir komplikasyon meydana gelemeyen hastaların postoperatif 4 ve 6. saatte mobilizasyon yapılabilirliğini ve etkinliğini araştırmak amaçlanmıştır. Materyal ve metod: Çalışma Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kiniğinde yatan hastalar ile etik kurul onayı alındıktan sonra prospektif randomize kontrollü olarak yapıldı. Randomizasyon hafta bazlı olarak bir hafta 4. saatte, bir hafta 6. saatte mobilize edilecek hastalar iki gruba ayrılarak yapıldı. Çalışmaya 18-42 yaş aralığında 24-42 hafta gebeliği olup spinal anestezi ile sezaryen olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Olguların postoperatif dönemde alt ekstremite kas gücü muayenesi, sensöriyel muayenesi yapıldı. 4. veya 6. saatten önce erken oral hidrasyon ve erken katı gıda alımı sağlandı. Spinal anestezi uygulama anından sonraki 4. saatte (Grup1) (n=67) ve 6. saatte (Grup 2) (n=68) mobilize edilen olguların alt ekstremite motor blok başlama ve sonlanma süresi, sensöryel muayene seviyesinin mobilizasyon başarısı ile ilişkisi karşılaştırıldı. Olguların spontan miksiyon, gaz ve gaita deşarjı, taburcu olana kadar geçen süreleri karşılaştırıldı. Verilerin analizi için SPSS 22 (Statistical Package for the Soical Sciences) paket programı kullanıldı. Bulgular: Demografik veriler, labaratuvar parametreleri, obstetrik parametreler, sezaryen endikasyonları, vital bulgular gruplar arasında benzerdi (p>0,05). Spinal anestezi sonrasında motor blok başlangıç ve sonlanma sürelerinde anlamlı fark yoktu. Mobilize olma başarısı grup 1'de %88,2, grup 2'de %90,7 idi (p>0,05). Gruplar arasında ilk miksiyona çıkış süreleri, mobilizasyon sonrası verbal numerik skala (VNS) değerleri, dura ponksiyonu sonrası baş ağrısı (DPSB) insidansı, takip eden günlerdeki mobilizasyon sıklık ve süresi, taburcu olana kadar geçen süre açılarından anlamlı fark yoktu (p>0,05). Gruplar arasında gaz ve gaita deşarjı olana kadar geçen sürelerde 4. saat lehine anlamlı fark vardı (p=0,001). Sonuç: Literatürde spinal anestezi kullanılarak sezaryen ameliyatı geçiren hastaların ilk ne zaman ayağa kaldırılacağı konusu net değildir. Çalışmamızda, hemodinamisi stabil olgularda; postoperatif 4 ve 6. saatlerde mobilizasyon uygulamasının güvenli ve etkin olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: spinal anestezi, sezaryen, erken mobilizasyon,