Spinal anestezi uygulanan hastalarda gelişen postspinal baş ağrısı insidansı ve predispozan faktörlerin araştırılması

VI.ÖZETAmaç:Kliniğimize başvuran ve spinal anestezi uygulanan hastalar üzerinde spinal anestezi sonrası gelişen baş ağrısı insidansı, ilişkili faktörler ve tedavi etkinliğinin prospektif gözlemsel yöntemle araştırılması.Materyal ve metod:Çalışmaya ASA I-III grubundan, 18-65 yaş arası 602 hasta dahil edilmiştir. Hastalara L2-3 , L4-5 aralığından, 25 G ve 26 G Quincke ve pencil point spinal iğnelerle spinal anestezi uygulandı. Hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, daha önceden kronik baş ağrısı olup olmadığı kaydedildi. Spinal anesteziyi uygulayan doktorların deneyimi ve fiziksel durumunu belirten mesai saati kaydedildi. Hastalara intraoperatif verilen sıvı miktarı ve cinsi (izotonik NaCl, ringer laktat, kolloid) kaydedildi. Hastalarda spinal anestezi seviyesi ve mobilizasyon zamanları kaydedildi. Hastalar ilk 24, 48 ve 72. saatlerde hastanede ve 7. gün telefonla ulaşılarak, baş ağrısı olup olmadığı, baş ağrısı varsa berberinde bulantı-kusma, kulak çınlaması' nın eşlik edip etmediği sorgulandı. Baş ağrısı (+) kabul edilen hastalara 24 saat süreyle medikal tedavi, medikal tedaviye cevap alınamayan hastalara epidural kan yanması uygulanması planlandı.Bulgular:Baş ağrısının en sık 25-40 yaş arası hastalarda, Quincke tipi iğnelerde, sezaryen operasyonu olanlarda, deneyimi az ve fazla mesayi yapan uygulayıcıların yaptığı spinal anestezi sonrası ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Cinsiyet, spinal anestezi uygulama aralığı, vücut kitle indeksi, intraoperatif verilen sıvı miktarı ve cinsi, spinal anestezi duysal blok seviyesi ve mobilizasyon zamanı' nın başağrısı oluşum sıklığını etkilemediği gözlemlenmiştir.Tartışma:Yapılan çalışmalarda baş ağrısının en sık genç yaş hastalarda, quincke iğne tipinde, sezaryen operasyonlarında görüldüğü rapor edilmektedir. Pencil point iğnelerde PSBA quincke tipi iğnelerden daha az görülmektedir (p=0.003). 26-40 yaş arası hastalarda yaşlı hastalara göre (p<0.001), C/S olan hastalarda diğer operasyon tiplerine göre (p=0.003) daha sık görülmektedir. Önemli etkenlerden biride uygulayıcıların deneyimi (p:=0.013) ve o günkü fiziksel yorgunluk durumudur (p=0.001).Sonuç:Spinal anestezi' nin deneyimli ve fiziksel yorgunluğu olmayan uygulayıcılar tarafından, pencil point spinal iğnelerle uygulanması' nın baş ağrısı oluşum sıklığını azaltacağı kanaatindeyiz.