Spondiloartritli hastalarda ev egzersiz programının depresyon, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine olan etkileri

Giriş: Spondiloartritler (SpA); kendilerine özgü çeşitli klinik semptomları, ortak laboratuar ve görüntüleme bulguları olan, başlıca aksiyal iskelet ve sakroiliak eklemlerde inflamasyon ile karakterize bir hastalık grubudur. Spondiloartrit hastalarında depresyon ve yorgunluk görülme sıklığı normal popülasyona göre artmıştır. Depresyon ve yorgunluk; hastaların yaşam kalitelerini olumsuz etkileyebilmekte ve hastalar için önemli problemler yaratabilmektedir. Amaç: Çalışmamızda spondiloartrit hastalarındaki depresyon ve yorgunluk sorunlarını değerlendirmek ve 12 haftalık ev egzersiz programının depresyon, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerini incelemeyi amaçladık. Metot: Çalışmamıza; Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Polikliniklerine, 01 Nisan 2019 - 31 Aralık 2019 tarihleri arasında başvuran ASAS/EULAR sınıflama kriterlerine göre aksiyal spondiloartrit olarak sınıflanan 100 hasta dahil edilmiştir. Hastalar internet aracılığıyla ulaşılan randomizasyon şemasına göre egzersiz grubunda 50, kontrol grubunda 50 hasta olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Egzersiz grubundan; mevcut medikal tedavilerine ilaveten, temelde fleksibilite, mobilite ve postür egzersizlerinden oluşan 10 adet egzersiz, 12 haftalık ev programı ve minimum 2 gün/hafta frekansı olacak şekilde uygulanması istendi. Kontrol grubuna ise müdahalede bulunulmadı. Kontrol grubuna 12 hafta sonunda egzersiz programı verildi. Hastalar başlangıçta ve 12. haftada depresyon (BDÖ), yorgunluk (YŞÖ), yaşam kalitesi (SF-36), hastalık aktivitesi (BASDAI) ve fonksiyonel durum (BASFI) açısından değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastalarımızın %52,2'sinde depresif belirtiler, %72'8'inde yorgunluk olduğunu saptadık. Hastalarımızın yaşam kalitesi skor ortalamalarının Türk toplumunun ortalama değerlerinden düşük olduğunu saptadık. Ankilozan spondilit ve nr-aksSpA hastalarının depresyon, yorgunluk ve yaşam kalitesi açısından benzer olduğunu saptadık. Depresyonla en çok ilişkili faktörlerin hastalık aktivitesi ve yorgunluk olduğunu; yorgunlukla en çok ilişkili faktörlerin ise hastalık aktivitesi ve ağrı olduğunu bulduk. 12 haftalık fleksibilite, mobilite ve postür egzersizlerinden oluşan ev egzersiz programı ile hastaların depresyon, yorgunluk, yaşam kalitesi, hastalık aktivitesi ve fonksiyonel durumlarında istatistiksel olarak anlamlı düzelme olduğunu gösterdik. Kontrol grubunda ise BASDAI skorlarında anlamlı düzelme saptanırken egzersiz grubundaki iyileşme daha belirgindi. Sonuç: Spondiloartritli hastalarda depresyon ve yorgunluk görülme sıklığı yüksektir. Hastaların yaşam kalitesi normal popülasyona göre daha kötüdür. Ankilozan spondilit ve nr-aksSpA hastaları arasında depresyon, yorgunluk ve yaşam kalitesi açısından bir fark yoktur. 12 haftalık ev egzersiz programı depresyon, yorgunluk ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde etkilidir.