Spor lisesinde öğrenim gören öğrencilerin zorbalık eğilimi ve zorbalık ile baş etmede sporun rolü (Aydın ili örneği)

Bu araştırmada Spor Lisesinde Öğrenim Gören Öğrencilerinin Zorbalık Eğilimleri ve Zorbalık ile Baş Etmede Sporun Rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında, İncirliova Spor Lisesi'nde öğrenim gören 440 öğrenciden oluşmaktadır. (N=440) Örneklemini ise evreni bilinen örneklem yöntemi ile hesaplanmış olup (N=206) oluşturmuştur. Çalışmanın yürütüleceği okul seçiminde tipik durum örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiş bireyler oluşturmuştur. Anket uygulamaları Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındıktan ve ilgili kurumlardan izinler alındıktan sonra uygulanmıştır. Anket uygulamaları katılımcılara Google Formlar üzerinden ulaştırılmış olup araştırmaya katılımda gönüllük esas alınmıştır. Toplamda 233 kişiye ulaşılmış olup eksik ya da hatalı görülen 17 form ve aykırı uç değerler analizi sonucu 2 form değerlendirmeye alınmamış ve toplamda 214 form değerlendirmeye alınmıştır. Veri toplama aracı olarak, birinci kısımda araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgiler, ikinci kısımda Dölek (2002) tarafından geliştirilen Zorbalık Eğilimi Ölçeği ve üçüncü bölümde Dölek (2002) tarafından geliştirilen Zorbalıkla Baş etme Ölçeği kullanılmıştır. Bu çalışmada araştırma bulguları, katılımcılardan elde edilen veriler üzerinde doğrultusunda SPSS 25,0 paket programı ile yapılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerini tespit etmeye yönelik tanımlayıcı istatistikler ve frekans dağılımları hesaplanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermediğini belirlemeye yönelik yapılan Kolmogrov Smirnov testi sonucu parametrik test varsayımlarının sağlanmadığı bunun sonucunda ikili değişkenler için Mann Whitney U ikiden fazla değişkenler için Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin Zorbalık Eğilimleri ve Zorbalık ile Baş Etme ilişkisi olup olmadığı spearman korelasyon katsayısından (r) yararlanılmıştır. Ayrıca akademik öz yeterlilik ile spora yönelik tutumları arasındaki ilişki Spearman'ın sıralı bağıntısı (rho) ile sınanmıştır. Katılımcıların zorbalık eğilimleri ile cinsiyet, yaş, sınıf, spor yapma sıklığı, spor deneyimi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülmektedir (p>0.05). Zorbalıkla baş etme ile cinsiyet değişkenleri arasında yapılan Man Witney U testi sonucu zorbalığa karşı durma, zorbalığı bildirme bilinci ve tepkisiz kalmama bilinci alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0.05); zorbalık eğilimi düzeyleri ile yaş değişkeni arasında yapılan Man Witney U testi sonucu sadece zorbalığa karşı durma, alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0.05), zorbalık eğilimi düzeyleri ile sınıf değişkenleri arasında yapılan Kruskal Wallis H testi sonucu sadece zorbalığı bildirme bilinci alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0.05); zorbalık eğilimi düzeyleri ile spor yapma sıklığı değişkenleri arasında yapılan Kruskal Wallis H testi sonucu tepkisiz kalmama bilinci ve savunma bilinci alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0.05); zorbalıkla baş etme düzeyleri ile spor geçmişleri arasında yapılan Kruskal Wallis H testi sonucu ölçek toplam ve tüm alt boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülmektedir (p>0.05). Sonuç olarak öğrencilerin Zorbalık Eğilim Düzeyleri toplam puanları çok yüksek düzeyde olduğu, Zorbalıkla Baş etme toplam puanlarının ise düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Spor Lisesi, Spor, Zorbalık Eğilimi, Zorbalık, Zorbalıkla Baş Etme.